«Мен жаңалықтардан қылмыс жасаған балаларды көргенде, ата-аналарына жаным ашитын. Бір күні өз баламды кісендеулі күйде көрдім. Бұл мен үшін қорқыныш пен шок болды».
Ұлының ұсталғанын естіген анасы сол сәтті осылай еске алады. Оның айтуынша, баласы мектепте жақсы оқыған, бірнеше рет марапатталған. 9-сыныптан кейін грантқа түсіп, бағдарламашы мамандығын таңдаған. Колледжде екінші курсқа дейін білім алған.
Алайда әлеуметтік желідегі ақша табу туралы ұсыныс оның өмірін күрт өзгерткен.
18 жастағы Максим есірткі таратқаны үшін сотталған. Оның айтуынша, бастапқыда көп ақша тапқысы келген. Өзі де нақты қаржылық қиындық көрмегенін айтады. Бірақ өзгелердің қымбат көлік мініп, жақсы өмір сүріп жүргенін көріп, одан да көп ақшаға қызыққан.
«Менде ақша болды. Бірақ көбірек ақша тапқым келді. Азарт болды. Осы жұмысқа барғаныма қатты өкінемін. Өте көп нәрседен айырылдым. Оның бәрі оған тұрмайды», – дейді Максим.
Жас жігіт үшін ең ауыр сәттердің бірі – анасынан, үйінен және еркіндігінен айырылған алғашқы түн.
«Бірінші түні өте қиын болды. Анамнан, үйімнен, еркіндігімнен айырылдым. Түнде жыладым. Бірақ өзімнің қателескенімді түсіндім», – дейді ол.
Қазір Максим бостандыққа шыққаннан кейін колледжге қайта оралып, оқуын жалғастырғысы келеді. Кейін жұмысқа орналасып, қалыпты өмір сүруді жоспарлап отыр. Бұрын бағдарламашы болуды армандаған ол болашақта өз кәсібін ашқысы келген.
«Қазір тек өзімді кінәлаймын. Дұрыс жолды таңдамадым. Қатарластарыма айтарым – бір нәрсе жасамас бұрын жақсылап ойланыңдар», – дейді ол.
Мұнда жазасын өтеп жатқан тағы бір жасөспірім – Қызылорданың тумасы Жасик. Ол Атырауда есірткі тасымалдағаны үшін алты жарым жылға сотталған.
Оның айтуынша, жұмыссыз жүрген кезінде Instagram арқылы «закладчик» болуға ұсыныс алған. Кейін Telegram арқылы тапсырма алып, Атырауға барған. Жол шығынын да сол адамдар төлеген. Көп ұзамай оны полиция ұстаған.
Қазір ол үшін түрмеден де ауыр нәрсе бар.
«Ең көп уайымдайтыным – анамның жағдайы. Ол маған үлкен үміт артты. Күндіз-түні осыны ойлаймын», – дейді Жасик.
Ал аналар балаларының бостандыққа шығатын күнін күтумен отыр.
Мекеме қызметкерлерінің айтуынша, мұнда жасөспірімдер білім алып, мамандық меңгереді. Олармен психологтар мен тәрбиешілер жұмыс істейді. Балалар мектепте оқып, колледжде кәсіптік білім алады. Токарь, дәнекерлеуші, тігінші, шаштараз сияқты мамандықтарды меңгеруге мүмкіндік бар.
Күн тәртібі де қатаң. Таңғы 7:00-де оянып, төсектерін жинайды, сапқа тұрады, таңғы ас ішеді. Кейін сабақтар мен тәрбиелік шаралар басталады.
Қазақстанда кәмелетке толмағандарға арналған №11 мекеме Алматыда орналасқан. Мемлекеттік органдардың дерегінше, мұнда жасөспірімдердің білім алуына, денсаулығына және қоғамға қайта бейімделуіне жағдай жасауға көңіл бөлінеді. (Государственные услуги)
Темір есіктің ар жағындағы әр баланың өз тарихы бар. Бірі тез ақшаға қызықты, бірі әлеуметтік желідегі ұсынысқа сенді. Бірақ олардың бәріне ортақ нәрсе – бір шешімнің салмағын тым ерте сезінуі.
Ал ата-аналар үшін ең маңыздысы – баласының жазасын өтеп қана қоймай, осы жерден сабақ алып, бір күні үйге аман-есен оралуы.
