Қазақстанда кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүруіне қатысты шектеулер қолданылады. Бұл талап баланың көшеде жүруіне ғана емес, компьютер клубтары, кафе, кинотеатрлар және басқа да ойын-сауық орындарында болуына да қатысты.
Уақыт бойынша екі түрлі шектеу бар. 23:00-ден 06:00-ге дейін кәмелетке толмаған бала тұрғынжайдан тыс жерде заңды өкілінсіз жүрмеуі керек. Ал ойын-сауық орындарына қатысты талап ертерек басталады — 22:00-ден 06:00-ге дейін жасөспірім мұндай жерде заңды өкілінсіз бола алмайды.
Мысалы, бала кешкі сағат 22:30-да компьютер клубында ата-анасыз отырса, бұл ойын-сауық орындарына қатысты талапты бұзу болып саналады. Ал көшеде жүрген балаға қатысты шектеу 23:00-ден кейін қолданылады.
Егер жасөспірім 23:00-ден кейін көшеде немесе басқа да тұрғынжайдан тыс жерде заңды өкілінсіз жүргені анықталса, алғаш рет ата-анасына немесе заңды өкіліне ескерту жасалады. Алайда осындай құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайта жасалса, 7 АЕК көлемінде айыппұл салынады. 2026 жылы бұл 30 275 теңге.
Ал кәмелетке толмаған бала 22:00-ден кейін ойын-сауық орнында заңды өкілінсіз болған жағдайда, заңды өкілге 3 АЕК, яғни 12 975 теңге көлемінде айыппұл қарастырылған.
Бұл талаптар тек ата-аналарға қатысты емес. Ойын-сауық орындарының иелері мен жауапты тұлғалары да кәмелетке толмағандардың белгіленген уақытта заңды өкілінсіз болуына жол бермеуі тиіс. Мұндай талаптарды бұзған мекемелерге де әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.
Заңдағы «заңды өкіл» ұғымына тек ата-ана ғана емес, баланы асырап алушы, қорғаншы немесе қамқоршы да кіреді. Сондықтан жасөспірімнің жанында жай ғана ересек адамның болуы әрдайым заң талаптарын сақтады дегенді білдірмейді.
Полиция мұндай шектеулерді түнгі уақытта балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және олардың құқық бұзушылықтарға тартылуының алдын алу мақсатында жүргізеді. Сондықтан ата-аналарға баланың кешкі уақытта қайда жүргенін және үйге қай уақытта оралатынын бақылау маңызды.
2026 жылғы негізгі сомалар:
— ойын-сауық орнында заңды өкілінсіз болғаны үшін — 3 АЕК / 12 975 теңге;
— көшеде немесе тұрғынжайдан тыс жерде 23:00-ден кейін заңды өкілінсіз жүргені үшін алғаш рет — ескерту;
— осы құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса — 7 АЕК / 30 275 теңге.
