Түркістан облысы – халқы тығыз орналасқан әрі жастар саны көп өңірлердің бірі. Осыған байланысты жас буынның қауіпсіздігі мен денсаулығын қорғау мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Қазіргі таңда облыста құқық қорғау органдары, білім беру мекемелері, денсаулық сақтау саласы және қоғамдық ұйымдар бірлесіп жұмыс атқаруда. Негізгі мақсат – есірткі қылмысының алдын алу, жастар арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу және қоғамда салауатты өмір салтын қалыптастыру.
Соңғы жылдары Түркістан облысында профилактикалық жұмыстар күшейтілді. Мектептерде, колледждерде және жоғары оқу орындарында арнайы кездесулер, семинарлар мен акциялар тұрақты түрде ұйымдастырылады. Мамандар жастарға есірткінің адам денсаулығына, психологиясына және болашағына тигізетін зияны туралы түсіндіреді. Сонымен қатар құқық қорғау органдары заң талаптары мен жауапкершілік мәселелерін де кеңінен насихаттайды.
Жастар арасында спорт пен мәдениетті дамыту – есірткі қылмысының алдын алудағы маңызды бағыттардың бірі. Түркістан облысында спорт кешендері, шығармашылық орталықтар және жастар ұйымдары белсенді жұмыс істеуде. Түрлі спорттық жарыстар, мәдени фестивальдер және қоғамдық іс-шаралар ұйымдастырылып, жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне жағдай жасалуда. Бұл шаралар жас буынның зиянды әдеттерден аулақ болуына ықпал етеді.
Есірткі қылмысына қарсы күресте құқық қорғау органдарының рөлі ерекше. Түркістан облысында заңсыз есірткі айналымының жолын кесу мақсатында арнайы рейдтер мен жедел іс-шаралар өткізіліп келеді. Полиция қызметкерлері күмәнді жағдайларды анықтап, заңсыз тасымал мен тарату әрекеттерінің алдын алу бағытында жүйелі жұмыс жүргізуде. Сонымен қатар шекаралық бақылау шаралары да күшейтілген.
Қазіргі таңда интернет пен әлеуметтік желілер арқылы таралатын заңсыз жарнамалар мен күмәнді ақпараттарға қарсы жұмыстар да белсенді жүргізілуде. Арнайы мамандар интернет кеңістігінде мониторинг жасап, заңсыз контенттің таралуына тосқауыл қоюда. Халыққа әлеуметтік желілердегі күмәнді ұсыныстардан сақ болу жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
Түркістан облысында салауатты өмір салтын насихаттау мәселесіне ерекше назар аударылады. Денсаулық сақтау мекемелері мен жастар ұйымдары түрлі акциялар өткізіп, азаматтарды спортпен шұғылдануға және дұрыс өмір салтын ұстануға шақырады. «Денсаулық фестивалі», жастар марафондары және спорттық турнирлер секілді шаралар халық арасында кең қолдау табуда.
Ата-аналардың тәрбиесі де бұл бағытта маңызды рөл атқарады. Мамандар отбасындағы жылы қарым-қатынас пен дұрыс тәрбие жастардың теріс әрекеттерден аулақ болуына ықпал ететінін атап өтеді. Осыған байланысты облыста ата-аналарға арналған кездесулер өткізіліп, балалармен ашық сөйлесудің маңызы түсіндірілуде.
Есірткі қылмысының алдын алуда білім беру саласының да орны ерекше. Оқу орындарында құқықтық және психологиялық кеңестер ұйымдастырылып, жастардың өмірлік мақсаттарын дұрыс қалыптастыруға көңіл бөлінеді. Психологтар мен әлеуметтік мамандар жастарға қолдау көрсетіп, олардың қоғамға белсенді араласуына көмектеседі.
Түркістан облысында волонтерлік қозғалыстар да белсенді дамып келеді. Жастар ұйымдары мен еріктілер топтары арнайы акциялар өткізіп, қоғам арасында салауатты өмір салтын насихаттауда. Бұл бастамалар жастардың жауапкершілігін арттырып, қоғамдағы белсенділігін күшейтуге ықпал етеді.
Сондай-ақ бүгін Түркістан облысында есірткі зертханасы жойылды. Арыс қаласында синтетикалық есірткі өндірісімен айналысқан ағайынды екі ер адам ұсталды. Ішкі істер министрілігі есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті мамандарының айтуынша, тінту кезінде тұрғын үйден жарты тоннаға жуық сұйық мефедрон мен 1,5 тонна прекурсор табылған. Күдіктілерге қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары жүргізіліп жатыр.
Елдар Әбдікенов ҚР ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары:
- Оның санкциясы өмір бойына бас бостандығынан айыруға дейінгі жазаны көздейді. Ұсталғандар уақытша ұстау изоляторына қамалды. ІІМ ескертеді: есірткі өндіруді жолға қоюға бағытталған кез келген әрекет қатаң түрде тоқтатылады. Аталған бағыттағы жұмыс жалғасуда.
Сонымен қатар, Есірткі қылмысы елді алаңдатып отыр. Ұлт қауіпсіздігіне қатер төнгізетін бұл кеселмен күрес Түркістан облысы полиция департаментінің қызметкерлері тарапынан тоқтаған емес.
Мәселен тәртіп сақшылары 2024 жылдың 10 айында есірткінің заңсыз айналымына қатысты 652 дерекке тосқауыл қойды. Оның 267-сі қылмыс болса, 385-і – теріс қылық. Есірткі сату бойынша 42 дерек, аса ірі көлемде есірткі сақтау – 13, құрамында есірткі заты бар өсімдіктерді өсіру – 67, есірткіні, психотроптық заттарды заңсыз жарнамалау, насихаттау бойынша 8 дерек анықталған.
Полиция, прокуратура өңір жастарымен бірлесіп, 100-ге жуық есірткіні жарнамалайтын жазбаны жойды. Заңсыз айналымнан 335 келіге жуық есірткі тәркіленді. Есірткіні контрабандалық жолмен тасымалдаудың 137 арнасының жұмысы тоқтатылды.
Мысалы, контрабанданың 127-сі Өзбекстан шекарасынан Қазақстан аумағына өту кезінде анықталған. Ал 10 жайт ҚР-дан Өзбекстанға өту кезінде тоқтатылды. Күдіктілердің 88-і – Өзбекстан азаматы, 37-сі – Тәжікстан азаматы болған.
Ал трамадолға қатысты екі қылмыстық іс, бір теріс қылық тіркелді. Мың трамадол дәрісі тәркіленді. Сондай-ақ есірткі қойып кетуші 34 тұрғын анықталып, олардан 4 келіден астам синтетикалық есірткі алынды. Тікұшақпен аудандарда есірткі егуге ықтимал жерлерге әуемен барлау жұмыстары жүргізілді.
Айта кетелік, Түркістан облысында 2025 жылдың 11 айында 422 есірткі қылмысының жолы кесіліп, 1 тоннадан астам есірткі тәркіленді, деп хабарлады ҚР ІІМ баспасөз қызметі.
«Түркістан облысында жыл басынан бері 1 тоннадан астам түрлі есірткі заттары тәркіленді. (...) Есірткі бизнесіне қарсы күрес басқармасының қызметкерлері 11 айда жүргізген жұмысының нәтижесінде есірткіге қатысты 422 құқық бұзушылықтың жолын кесті», - делінген хабарламада.
Нәтижесінде трамадолды заңсыз таратумен айналысқан төрт адамнан тұратын екі ұйымдасқан қылмыстық топ әшкереленді. Заңсыз айналымнан 3 келіге жуық синтетикалық заттар тәркіленді. Сондай-ақ аса ірі көлемде есірткі сақтаудың 19 фактісі және есірткі зертханаларының жұмысына қатысты екі факті анықталды.
«Киберқадағалау» жүйесі арқылы 1311 веб-сайт бұғатталды, алаяқтыққа қарсы жүйе арқылы 1699 банктік шот тоқтатылды.
Көшедегі есірткіні жарнамалаумен күресу барысында 220 профилактикалық және жедел іс-шаралар жүргізіліп, нәтижесінде 318 граффитиді жарнамалайтын дәрілер жойылды. Есірткіні заңсыз жарнамалау бойынша екі факті бойынша қылмыстық іс қозғалды.
«Азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және құқықтық тәртіпті нығайту мақсатында облыста 1400-ге жуық іс-шара өткізіліп, 170 мыңнан астам оқушы, ата-аналар және жергілікті тұрғындар қамтылды», - деп атап өтті ішкі істер министрлігі.
Айта кету керек былтыр Түркістан облысында үйінде есірткі заттарын өсіріп, зертхана ашқан күдікті қолға түсті, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.
Түркістан облысы полиция департаментінің есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкерлері құрамында есірткі заты бар өсімдіктерді өсіру дерегі бойынша фитозертхананы анықтады. Жедел-іздестіру іс-шараларының нәтижесінде полиция құрамында есірткі заттары бар тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз өсірумен айналысқан Келес ауданының тұрғынын ұстады.
«Жедел уәкілдер оның тұрғылықты мекенжайын тінту кезінде жатын бөлмесінде фитолампамен және алты гүл құмырасымен жабдықталған фитозертхананы тапты. Күдіктіден 4 түп құрамында есірткі бар өсімдіктер мен қарасора тәрізді тұқымдары бар сіріңке қорабы тәркіленді.
Қазіргі уақытта осы факт бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Полиция барлық мән-жайды анықтауға бағытталған тергеу жұмыстарын жалғастырып жатыр», - делінген облыстық ПД хабарламасында.
Қорытындылай келе, Түркістан облысында есірткі қылмысының алдын алу бағытында кешенді әрі нәтижелі жұмыстар жүргізілуде. Құқық қорғау органдарының жүйелі қызметі, жастар саясаты, спорт пен мәдениетті дамыту және халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту қоғам қауіпсіздігін нығайтуға мүмкіндік беруде. Салауатты өмір салтын қалыптастыру мен жастарды қолдау – ел болашағын қорғаудың маңызды жолдарының бірі. Сондықтан әрбір азамат қоғамдағы қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтауға өз үлесін қосуы қажет.
