2026 жылдың 1 шілдесінен бастап ипотекалық қарыздар бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін (ЖТСМ) есептеу тәртібін өзгерту ұсынылуда. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрайымы Мадина Әбілқасымова мәлімдеді.
Жоспарға сәйкес, егер қарыз алушы тұрғын үй құнының кемінде 30%-ын бастапқы жарна ретінде төлесе, мөлшерлеме шамамен 20% деңгейінде болуы мүмкін. Ал жарна аз болған жағдайда, пайыздық мөлшерлеме жоғарылайды.
Бұл өзгерістер банктердің тәуекелдерін азайтып, қарыз алушылардың жауапкершілігін арттыруға бағытталған. Дегенмен, сарапшылар мұндай талаптар ипотеканың қолжетімділігін төмендетуі мүмкін екенін айтады.
Әсіресе, табысы төмен азаматтар мен жас отбасылар үшін баспана алу қиындай түсуі ықтимал. Сонымен қатар, базалық мөлшерлеме жоғары деңгейде сақталып отырған жағдайда, ипотека құны одан әрі қымбаттауы мүмкін.
Осыған байланысты нарық қатысушылары жаңа нормаларды базалық мөлшерлеме төмендегенге дейін кейінге қалдыруды ұсынып отыр.