2026 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Түркістан облысындағы 7 қала мен 794 ауылдық елді мекеннің барлығы ауыз су жүйесімен қамтылған. Қалаларда 541,5 мың, ауылдарда 1,613 млн тұрғын ауыз сумен қамтамасыз етілген. Алайда ресми 100 пайыздық көрсеткішке қарамастан, бүгінде 155 елді мекендегі 503,7 мың тұрғынға су кестемен беріледі. Бұл облыста ауыз сумен қамтылған жалпы халықтың шамамен 23 пайызы суды тәулік бойы тұрақты ала алмай отырғанын көрсетеді.
Әкімдік мәліметінше, оның негізгі себептері — су құбырларының тозуы, жер асты суларының азаюы, судың кермектілігінің жоғары болуы және су тазартқыш қондырғылардың жиі істен шығуы.
Мәселені шешу үшін 2026-2028 жылдарға арналған іс-шара жоспары бекітілген. Жоспар бойынша биыл:
- 10 елді мекендегі 45,7 мың тұрғын тәулік бойы ауыз сумен қамтамасыз етіледі;
- 7 елді мекендегі 57,9 мың тұрғынға арналған тозығы жеткен су құбырлары жаңартылады;
- тағы 7 елді мекендегі 32,7 мың тұрғын тәулік бойы сумен қамтылады;
- 26 нысанның құрылысы 2027 жылға өтпелі болады.
Жалпы 2026 жылы облыста сумен жабдықтау бойынша 36 нысанның құрылысына қаржы бөлінген. Оның 10-ын биыл аяқтау жоспарланып отыр.
Биыл жоспарланған жұмыстардың ауқымы қазіргі мәселенің толық көлемімен салыстырғанда әлдеқайда аз. Мысалы, бүгінде кестемен су алып отырған 503,7 мың тұрғынның ішінде биыл 45,7 мың адамның мәселесін шешу жоспарланған. Яғни бұл — кестемен су алып отырған тұрғындардың шамамен 9 пайызы ғана. Қалған тұрғындардың мәселесін шешу үшін жұмыстар алдағы жылдарға жалғасады.
Мәселенің ауқымын басқа өңірмен салыстырғанда айырмашылық анық көрінеді. Мысалы, Алматы облысында ауылдардың 99,1 пайызы орталықтандырылған ауыз су жүйесіне қосылған. 368 ауылдың 365-і қамтылған, ал қалған үш ауыл — Қызылжар, Шолақ және Ақдалада — барлығы 87 тұрғын жеке ұңғымаларды пайдаланады.
Оның ішінде Қызылжарда — 51 адам, Шолақта — 16 адам, Ақдалада — 20 адам.
Ал Түркістан облысында ресми қамту көрсеткіші 100 пайыз болғанымен, 503,7 мың тұрғынның суды кестемен алуы — мәселенің көлемі әлдеқайда ауқымды екенін көрсетеді.
Яғни екі өңірдегі көрсеткіштерді тікелей салыстырғанда, Алматы облысында мәселе орталықтандырылған жүйеге қосылмаған небәрі 87 тұрғынға қатысты болса, Түркістанда негізгі мәселе — су жүйесінің барлық елді мекенге жеткізілгеніне қарамастан, судың тәулік бойы тұрақты берілмеуінде.
Бұл жерде «ауыз сумен қамту» мен «ауыз судың тұрақты берілуі» екі бөлек көрсеткіш екенін ескеру керек. Түркістандағы 100 пайыздық көрсеткіш елді мекендердің су жүйесіне қосылғанын білдіреді. Ал 503,7 мың тұрғынның суды кестемен алуы жүйенің үздіксіз жұмысында мәселе бар екенін көрсетеді.
Осылайша, Түркістан облысында ауыз су жүйесі барлық елді мекенге жеткізілгенімен, тұрғындарды тәулік бойы тұрақты сумен қамтамасыз ету мәселесі әлі толық шешілген жоқ. Әкімдіктің жауабында 155 елді мекендегі 503,7 мың тұрғынның барлығын тәулік бойы сумен қамтамасыз етудің нақты мерзімі көрсетілмеген.
Сандар бойынша:
- 7 қала + 794 ауыл = 801 елді мекен
- 541,5 мың + 1,613 млн = шамамен 2,1545 млн тұрғын
- 503,7 мың / 2,1545 млн ≈ 23,4%
- 45,7 мың / 503,7 мың ≈ 9,1%
- Алматы облысы: 365 / 368 = 99,18%, яғни 99,1% деп жазылғаны дұрыс
- 51 + 16 + 20 = 87 адам
