Бұл мәселе Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмаларын іске асыруға арналған Үкіметтегі кеңесте көтерілді.
Қазір декреттік демалысты кім пайдалана алады?
Қолданыстағы заңнама бойынша бала күтіміне байланысты демалысты тек анасы ғана емес, әкесі де пайдалана алады.
ҚР Еңбек кодексінің 100-бабына сәйкес, жұмыс беруші ата-ананың таңдауы бойынша анасына немесе әкесіне бала үш жасқа толғанға дейін жалақы сақталмайтын бала күтімі демалысын беруге міндетті. Бұл демалысты толықтай немесе бөліп пайдалануға болады және осы кезеңде қызметкердің жұмыс орны сақталады.
Яғни қазіргі тәртіпте әкенің бала күтімі бойынша демалысқа шығуына заң жүзінде мүмкіндік бар.
Ал әйелдер үшін жүктілік пен босануға байланысты демалыс бөлек қарастырылады. Әдетте ол босанғанға дейін 70 күн және босанғаннан кейін 56 күн беріледі.
Енді не өзгеруі мүмкін?
Үкімет талқылаған ұсыныстардың бірі — ер адамдарға берілетін мемлекеттік бала күтімі демалысының қаншалықты орынды екенін қайта қарау. Сонымен бірге бала дүниеге келгеннен кейінгі алғашқы екі жылда әйелдерге көрсетілетін қолдаудың бір бөлігін басқа форматқа ауыстыру мәселесі қаралған.
Атап айтқанда, мемлекеттік қолдаудың бір бөлігін:
• бөбекжайлардағы орындармен;
• бала күтуші қызметтерімен алмастыру мүмкіндігі ұсынылды.
Бұл жағдайда қаржылай қолдаудың орнына немесе оған қосымша ретінде ата-ананың баланы жұмысқа ертерек шығуына мүмкіндік беретін инфрақұрылымдық қызметтерге қолжетімділігін арттыру көзделуі мүмкін.
Бұл әйелдердің декреті қысқарады деген сөз бе?
Әзірге бұлай айтуға негіз жоқ.
Қазіргі таңда Үкіметте өзгерістерді қарастыру және талқылау туралы ақпарат бар. Сондықтан бұл ұсыныстарды қабылданған жаңа ереже ретінде көрсетуге болмайды.
Қолданыстағы тәртіп бойынша бала күтіміне байланысты демалыс үш жасқа дейін беріледі және оны анасы немесе әкесі пайдалана алады.
Неге бұл мәселе көтеріліп отыр?
Бала күтімі мен ата-аналарды қолдау жүйесін өзгерту туралы ұсыныстардың артында бірнеше мәселе тұр. Соның бірі — ата-аналардың жұмысқа қайта оралуына жағдай жасау және кішкентай балалары бар отбасылар үшін бала күтімі қызметтерінің қолжетімділігін арттыру.
Егер бөбекжайдағы орындар мен бала күтуші қызметтері кеңейсе, ата-аналарға баланы кім қарайтынын шешу жеңілдеуі мүмкін.
Алайда мұндай өзгерістердің нақты қалай жүзеге асатыны, қандай отбасыларға қатысты болатыны және мемлекеттік қолдаудың көлемі өзгерсе, оның орны қандай болатыны әзірге белгісіз.
Сондықтан қазір Қазақстандағы декреттік демалыс ережелері күшінде, ал оларды өзгертуге қатысты ұсыныстар Үкімет деңгейінде талқылану үстінде.
