Иран АҚШ президенті Дональд Трамп Хормуз бұғазын коммерциялық кеме қатынасына жеті күн ішінде қайта ашу туралы ұсынысты кері қайтарғаннан кейін, америкалық келіссөз жүргізушілердің ресми жауабын күтетінін айтты.
Иранның сыртқы істер министрі Аббас Аракчи Telegram-дағы жазбасында Трамптың шешімін мойындағанымен, президентті бұған дейін бір-біріне қайшы мәлімдемелер жасаған деп сынға алды.
Бұған дейін Ақ үйде журналистер алдында сөйлеген Трамп Тегеранның ұсынысын «қабылдауға болмайды» деп атаған. Оның айтуынша, иран тарапы бұғазды бірден ашу жөнінде келісім жасағысы келген, өйткені «өте ауыр жағдайда қалып отыр».
Жұма күні БҰҰ-да Аракчи екі ел арасында «қажетті шарттар орындалса», келісімге келуге болатынын айтқан. Оның сөзінше, бұғазды ашуға қойылған талаптар маусым айында АҚШ пен Иран қол қойған өзара түсіністік меморандумындағы шарттармен бірдей.
Иран осы аптада Нью-Йоркте өткен БҰҰ Бас Ассамблеясы аясындағы келіссөздерде бұғазды қайта ашу мен ұрысты тоқтату мәселесін көтергенін мәлімдеді. Әлемдегі мұнай мен газ жеткізілімінің шамамен бестен бірі осы су жолы арқылы өтеді, ал ол соғыс басталған ақпан айынан бері іс жүзінде жабық тұр.
Трамп сенбі күні Иранның ұсынысынан бас тартатынын айтып, АҚШ бұғазға «толық бақылау» орнатқанын және ол арқылы «мұнайдың орасан мол көлемі» өтіп жатқанын мәлімдеді. Ал Оман, АҚШ пен Иран арасындағы делдал ретінде, барлық тарапты дағдарысты шешу үшін ашық диалогты жалғастыруға шақырды.
АҚШ-тың НАТО жанындағы елшісі Мэттью Уитакер де Трамптың шешімін қолдады. Ол Fox News арнасына Иран «жартыкеш амалдар» мен «әлем алдында жақсы көріну үшін жасалған жалған мәмілелерді» ұсынғанын айтты.
Осы арада АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент санкциялық қысымның Тегеранға әсер етіп жатқанын жазды. Оның сөзінше, Түркия, Оман және Біріккен Араб Әмірліктері Иранның бірқатар әуе компаниясының рейстерін тоқтатқан, ал БАӘ мен Түркиядағы кейбір банктер Иранмен есеп айырысуды доғарған.
