Губернатордың айтуынша, жараланғандардың едәуір бөлігі, соның ішінде ауыр жарақат алған екі адам Воронеж қаласының сол жағалау маңындағы бөлігінде қозғалып келе жатқан жолаушылар пойызында болған. Дрон сынықтары пойызға құлаған.

Ресей теміржолдарының мәліметінше, Анапа — Мәскеу бағытымен қатынайтын жолаушылар пойызының бір вагоны Сомово станциясында зақымданған. Алдын ала мәлімет бойынша, бес адам зардап шеккен. Оларға медициналық көмек көрсетіліп жатыр.

Оқиғаға байланысты Тресвятская — Сомово — Отрожка — Воронеж теміржол учаскесіндегі пойыз қозғалысы уақытша тоқтатылған.

Бұдан бөлек, бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорында, Воронеж қаласының орталығындағы іскерлік орталықта, көпқабатты тұрғын үйде, екі саяжай аумағында, мектеп стадионында және гараж кооперативінде өрт шыққан.
 

Өңір басшысы Нұралхан Көшеров жаңа зауыттардың ашылуы жергілікті шикізатты тиімді пайдалануға және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге жол ашатынын атап өтті.

Кәсіпорындар жылына 320 мың тонна мақта өңдеп, 110 мың тонна талшық өндіре алады. Өндірістің толық іске қосылуы нәтижесінде 100-ден астам тұрақты жұмыс орны құрылды.

Зауыттарда мақтаны қабылдау мен тазалаудан бастап, кептіру, талшығын ажырату және қаптауға дейінгі барлық негізгі кезеңдер заманауи технологиялармен орындалады.

Мамандардың айтуынша, мұндай өндіріс орындары өңір экономикасын дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және мақта шикізатынан қосылған құны жоғары өнім өндіруді кеңейтуге ықпал етеді.

Астана қаласы Есіл аудандық полиция басқармасының мәліметінше, аталған дерек бойынша Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 121-1-бабы бойынша қылмыстық іс қозғалған. Бұл бап он алты жасқа толмаған адамдарға қатысты сексуалдық сипаттағы тиісу әрекеттеріне қатысты.

Қазіргі уақытта оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр.

Жасөспірім медициналық көмекке мұқтаж болмаған.

ТЖМ тауға шығатын азаматтарға маршрутты алдын ала жоспарлап, ауа райын ескеруді және жақындарына қай бағытпен жүретінін хабарлауды ескертеді.

Қолданыстағы теміржолдарды жаңғырту жұмыстары да жалғасып жатыр. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының мәліметінше, 2023–2025 жылдары 4 448 шақырым жол жөнделген. Ал 2026 жылдың басынан бері тағы 1 052 шақырым теміржол жаңартылды. Осылайша, 2029 жылға дейін жөнделуі тиіс 11 мың шақырым жолдың 5,5 мың шақырымы жаңғыртылған.

Қазіргі уақытта елімізде бірнеше ірі теміржол жобасы жүзеге асырылып жатыр. Олардың қатарында «Достық – Мойынты», «Дарбаза – Мақтаарал», «Мойынты – Қызылжар», «Бақты – Аягөз» бағыттары және Алматыны айналып өтетін теміржол желісі бар. Бұл жобалар теміржол желісінің өткізу қабілетін арттырып, халықаралық көлік дәліздерін дамытуға мүмкіндік береді. 

Жалпы, жаңа теміржол желілерін салу мен қолданыстағы инфрақұрылымды жаңарту жүк және жолаушылар тасымалының тиімділігін арттыруға, қозғалыс қауіпсіздігін жақсартуға әрі Қазақстанның Еуропа мен Азия арасындағы маңызды транзиттік бағыт ретіндегі рөлін күшейтуге бағытталған.

Қалалық мәслихаттарға кандидаттар үшін БАҚ-та сөз сөйлеу мен жарияланымдарға 400 мың теңге, үгіт-насихат іс-шаралары мен материалдарына 170 мың теңге, көлік шығындарына 80 мың теңге белгіленген.

Аудандық мәслихат депутаттығына кандидаттарға БАҚ-та сөз сөйлеу және жарияланымдар үшін 290 мың теңге, үгіт-насихат жұмыстарына 130 мың теңге, көлік шығындарына 80 мың теңге қарастырылған.

ОСК бұл шешімдерді «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңның талаптарына сәйкес қабылдаған. Қаулылар аумақтық және округтік сайлау комиссияларына, сондай-ақ бірмандатты округтер бойынша тіркелген кандидаттарға жеткізіледі.

Еске салайық, мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауы 2026 жылғы 29 қарашаға белгіленген.
 

Қозғалысын жалғастырған ол бағдаршамның қызыл түсіне өтіп, автобуспен соқтығысқан. Салдарынан жеңіл көліктің жүргізушісі оқиға орнында көз жұмған, ал жолаушы ауруханаға жеткізілген.

Апат кезінде автобуста 55 адам болған. Олардың екеуіне оқиға орнында медициналық көмек көрсетілді.

Әлеуметтік желіде тараған видеода BMW көлігінің оқу орнының автотұрағында күрт маневрлер жасап жүргені көрінеді. Бір сәтте жасөспірім көлікті басқара алмай қалып, жол-көлік оқиғасына ұшыраған.

Аталған дерек Меркі аудандық полиция бөлімінде тіркеліп, тиісті тексеру жүргізілген.

Полицияның мәліметінше, көлікті кәмелетке толмаған ұлына басқаруға бергені үшін 45 жастағы әйел әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Автокөлік айыптұраққа қойылды.

Жергілікті биліктің алдын ала дерегінше, 14 дүкен бүлінген немесе тоналған. Қалада 30-дан астам өрт ошағы тіркелген.

Митингке қатысушылар әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы жиналған. Шақыру хабарламаларында Франциядағы оқушы жастардың наразылық қозғалысымен байланысты Institut Indignats атауы қолданылған. Алайда жергілікті БАҚ мәліметінше, жиналғандардың нақты талаптары болмаған. Оқиғаны ұйымдастырушыларды полиция анықтап жатыр.

Қала орталығындағы бірқатар дүкен шұғыл жабылған. Атап айтқанда, El Corte Inglés әмбебап дүкені ішінде сатып алушылар бар кезде қорғаныш перделерін түсірген. Кейін адамдарды қосалқы есік арқылы сыртқа шығарған.

Осылайша, қазақстандық спортшы Нинбодағы чемпиондық атағын екінші жыл қатарынан қорғап қалды. Бұл — оның 2026 жылғы маусымдағы төртінші титулы және кәсіби мансабындағы 15-ші жүлдесі.

Турнирдегі жеңісі үшін Рыбакина рейтинг қоржынына 500 ұпай қосты. Ол биыл Australian Open, Штутгарт және US Open турнирлерінде де топ жарған. 

Синоптиктердің мәліметінше, ертең еліміздің басым бөлігінде жауын-шашынсыз ауа райы күтіледі. Ал солтүстік, оңтүстік-шығыс және орталық өңірлерде жаңбыр мен қар жаууы ықтимал. Солтүстікте көктайғақ болуы мүмкін.

Республика аумағында тұман түседі деп болжанып отыр. Батыс, оңтүстік, шығыс және оңтүстік-шығыс өңірлерде жел күшейеді. Ал еліміздің батысы мен оңтүстігінде шаңды дауыл соғуы мүмкін.

Бағаның төмендеуіне биылғы өнімге қатысты күтілімнің жақсаруы әсер етуі мүмкін. Халықаралық астық кеңесінің қазан айындағы болжамына сәйкес, негізгі экспорттаушы елдер 2026/27 маркетингтік жылында 396,1 млн тонна бидай жинайды. Бұл алдыңғы бағалаудан жоғары.

Әлемдегі ең ірі бидай экспорттаушысы Ресей де логистикасын қайта құрып, сыртқы нарықтарға жөнелтілімді көбейтіп отыр. «СовЭкон» талдау орталығының директоры Андрей Сизовтың бағалауынша, қазанда Ресей 2,8 млн тонна бидай экспорттайды, ал тамызда бұл көлем 2,1 млн тонна болған.

Украина да экспортты ұлғайтып жатыр. «СовЭкон» 2026/27 маусымында елдің сыртқы нарыққа 15,6 млн тонна бидай жөнелтетінін, бұл өткен маусымдағы 14 млн тоннадан көп болатынын болжайды.

Аналитиктердің айтуынша, экспорттың жандануына Ресей ішкі нарығындағы бағалар да жауап берген: өткен аптада Ұлттық тауар биржасының (СРТ Новороссийск) дерегінше, бидай бағасы 300 рубльге өсіп, 1 тоннасына 9300 рубльге жетті. Баға бір ай бұрынғы деңгейге қайта оралды.

Қазақстанда да ұсыныстар осы бағытта қалыптасып отыр. Евразиялық сауда жүйесі биржасының мәліметінше, сатушылар үшінші классты, клейковинасы 25-26% болатын бидайдың 1 тоннасын 97 мың теңгеден ұсынып отыр. Клейковинасы 29-30% болатын hi-pro бидайының бағасы 118 мың теңге. Алайда өткен аптада бұл бағамен мәміле жасалмаған.

Осы арада америкалық басылымдар Трамп өкілдері Ресей газын Еуропаға қайта жеткізу мүмкіндігін де талқылай бастағанын жазды. Бұл Мәскеу үшін бір кездері «Газпромның» ең ірі нарығы болған Еуропаны қайтадан табыс көзіне айналдыру деген сөз.

Алайда Еуроодақ мұндай қадамға үзілді-кесілді қарсы. ЕО заңдарына сәйкес, Ресей газын сатып алу бір жыл ішінде толық тоқтатылуы тиіс. Дегенмен кейбір сарапшылар «Газпром» мен «Новатэкпен» байланысты үзу энергетикалық дағдарысқа байланысты кейінге шегерілуі мүмкін деп санайды. Бірақ олардың айтуынша, бұл Трамптың ықпалынан емес, Иранмен соғыс салдарынан күшейген энергия нарығындағы қысымнан туындауы ықтимал.

Колумбия университеті жанындағы Жаһандық энергетикалық саясат орталығының өкілі Татьяна Митрова Ресейдің газ жобаларына берілетін салықтық жеңілдіктерді еске салып, газдан түсетін кіріс мұнаймен салыстырғанда әлдеқайда шектеулі екенін атап өтеді. Оның айтуынша, Ресей бюджетіндегі мұнай-газ кірісінің негізгі көзі әрдайым мұнай болған, ал газ көбіне геосаяси ықпал құралы ретінде пайдаланылған.

Еурокомиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйен де Еуропарламентте сөйлеген сөзінде Ресейдің газды қысым тетігі ретінде пайдаланғанын айтты. Оның сөзінше, Еуропа бұл тәуекелді өз тәжірибесінен көрген және Ресейге сенімді энергия жеткізуші ретінде қарауға болмайды.

Ресей президентінің америкалық тараппен келіссөздердегі арнайы өкілі Кирилл Дмитриев те Ресей энергия тасымалдарын Еуропаға қайта оралуы «экономикалық тұрғыдан сөзсіз» екенін айтты. Reuters хабарлауынша, ол Трамптың өкілдері Джаред Кушнер және Стив Уиткоффпен байланыста.

New York Times басылымы дереккөздерге сүйеніп, дәл осы өкілдер Киевтегі соңғы кездесуде Украинаға өз аумағы арқылы Ресей газын Еуропаға қайта жіберуді ұсынғанын жазды. Мұның мақсаты — Путинді соғысты уақытша тоқтатуға көндіру болған.

Бұған дейін Украина «Газпроммен» жасалған соғысқа дейінгі келісім мерзімі 2025 жылғы жаңа жыл түні аяқталған соң транзитті тоқтатқан болатын және оны қайта бастау ниеті жоқ.

Бір кезде украин транзиті алдымен кеңестік, кейін ресейлік газды Еуропаға жеткізудің негізгі жолы еді. Кейін «Газпром» Еуропадағы инвестициялармен Балтық теңізі түбімен Германияға тартылған «Солтүстік ағын» құбырларын салды, алайда соғыс басталған соң Кремль Еуропаға қысым жасау үшін олардың жұмысын тоқтатты. Кейін құбыр жарылып, тек екінші кезектегі желінің бір тармағы ғана аман қалды.

Митрова мен оның Колумбия университетіндегі әріптесі Энн Софи-Корбоның пікірінше, қалған «Солтүстік ағын — 2» тармағының жылдық өткізу қабілеті 27,5 млрд текше метр болғанымен, ол ешқашан пайдаланылмаған және Германияда сертификатталмаған. Сонымен қатар ЕО санкциялары бұл құбырдың аяқталуына, пайдаланылуына және қызмет көрсетуіне тыйым салады, ал меншік иесін ауыстыру бұл шектеулерді жоя алмайды.

Еуропалық заңнамаға сәйкес, Ресейден энергия ресурстарын сатып алуға тыйымды тек бір айға ғана және төтенше жағдай болғанда ғана уақытша тоқтатуға болады. Ал мұндай қысқа мерзімдік келісімдер «Газпром» үшін де, еуропалық сатып алушылар үшін де экономикалық жағынан тиімсіз.

Тыйымды түбегейлі алып тастау үшін ЕО жаңа заң қабылдауы керек: оны Еурокомиссия ұсынған соң, Еуропарламент пен ЕО Кеңесі білікті көпшілікпен мақұлдауға тиіс. Бұл 27 мүше мемлекеттің кемінде 15-і, әрі одақ халқының 65 пайызынан астамы қолдауы қажет дегенді білдіреді.

Финляндия премьер-министрі Петтери Орпо Киевке барған сапарында соғыс жүріп жатқан кезде Ресей газын сатып алу жайы мүлде қарастырылмайтынын айтты. Ал Германия канцлері Фридрих Мерц АҚШ пен Ресей арасындағы дизель экспорты жөніндегі уағдаластықты назарға алғандарын, бірақ Германия да, Еуропа да мұндайды талқылап отырған жоқ деп мәлімдеді.

«Ресей бейбіт келіссөздерге тек қысым арқылы ғана келіседі, сондықтан біз санкцияны сақтап қана қоймай, Украинадағы азаматтық энергетикалық инфрақұрылымға жасалған жауапсыз шабуылдардан кейін оларды күшейтуіміз керек», — деді Мерц.

Соған қарамастан, Францияда және ЕО-ның өзге елдерінде Ресеймен жақындасуды қолдайтын және санкцияларды жұмсартуды қалайтын дауыстар естіліп жатыр. Митрова мен оның әріптестері Ресей газын Еуропа нарығына қайтару үшін популистер билікке келетіндей саяси жағдай қалыптасуы керек деп санайды.

Қазір АҚШ Еуропаға өз сұйытылған газын экспорттауды да бақылайды. Сондықтан сарапшылардың пікірінше, Вашингтон үшін Ресей газын Еуропаға қайта кіргізу экономикалық тұрғыдан тиімді емес. Бірақ Трамп әкімшілігі үшін қазіргі таңда басты мәселе — Ирандағы соғыс: ол мұнай бағасын өсіріп, газ нарығына да қысым түсіріп отыр.

Трамп санкцияларды жұмсартуды баға тым жоғары болғанымен және Ресейдің мұнай мен дизель нарығындағы рөлін ескере отырып түсіндіріп келеді. Осы себепті сарапшылар оның жақын аралықта Ресей газына қатысты қатаң ұстаным көрсете қоюы екіталай деп есептейді.

Starlink жұмысының баяулауы Киевтің Ресей шабуылдарына қарсы қорғануына әсер еткені айтылды. Осы жағдай Еуропа үшін де өз әскери деңгейдегі спутниктік желісін құру мәселесін шұғылдатты.

Маск сенбі күні Starlink қызметінің шарттары Украина тарапынан бұзылғанын айтып, оны «адам өлтіру үшін дрон соққыларында» пайдаланғанын мәлімдеді. Ол платформаның бұл олқылығы өткен аптада жабылғанын жазып, «осы шарттар бұзылса, қызмет тоқтатылады» деді. Сондай-ақ, Starlink өшірілсе, «Украинаның майдан шебі бірден құлайды» деп мәлімдеді.

Қазіргі таңда бірнеше балама бар, бірақ олардың бәрі Starlink-тен кейін қалып отыр. Францияның Eutelsat компаниясына тиесілі OneWeb қызметінде шамамен 600 белсенді спутник бар, ал Starlink желісінде 10 000-нан астам спутник жұмыс істейді. Еуроодақтың Iris² деп аталатын жаңа желісі 2029 жылға дейін іске қосылмайды.

Украина әскері үшін тұрақты байланыс өмір мен өлімнің арасындағы айырмашылыққа айналған. Газаң емес, бір украин жауынгері егер қызмет толық тоқтаса, бұл «нағыз апат» болатынын айтты. Мамандардың сөзінше, дрондарды басқару үшін мұндай жоғары жылдамдықтағы интернет қажет, ал Starlink-тің терминалдары шағын әрі жеңіл болғандықтан, оларды көлікке де, дронға да орнатуға болады.

Қазір Украина үшін ең ықтимал аралық шешім — Еуроодақтың спутниктерді ортақ пайдаланатын Govsatcom желісіне қосылу. Алайда бұл жүйе дрондарды басқару сияқты әскери операцияларға арналмаған. Еурокомиссия Украинамен осы желіге қосылу жөнінде келіссөз жүргізіп жатыр, ал келесі жылдың басына қарай коммерциялық компаниялар, соның ішінде Eutelsat, бағдарламаға қосылады деп күтіледі.

Iris² жобасы 2029 жылы толық іске қосылғанда, Украина оған алғашқы күннен бастап қол жеткізе алады. Дегенмен сарапшылар бұл жүйе Starlink пен Starshield-тің барлық мүмкіндігін бірден алмастырмайтынын айтады, ал Govsatcom әзірге уақытша қауіпсіздік жастығы ретінде қарастырылып отыр.

24 қазанда Шет ауданындағы реттелмейтін теміржол өткелінде SHACMAN жүк көлігі мен жолаушылар пойызының соқтығысуы болды. Алдын ала мәлімет бойынша, 53 жастағы жүргізуші теміржол жолынан өту кезінде қауіпсіздік шарасын сақтамай, пойызға жол берген жоқ.

Соқтығысу салдарынан ешкім зардап шеккен жоқ. Оқиғаның мән-жайы қазір полиция тарапынан анықталып жатыр.

Бейресми мәліметке қарағанда, самосвал жүргізушісі соққыға дейін кабинадан секіріп үлгеріп, оқиға орнынан қашып кеткен. Алматы – Петропавл бағытымен келе жатқан пойыз біраз уақыттан кейін қозғалысын жалғастырды.

Жаңа станция өңірде жаңартылатын энергия көздерінен өндірілетін электр көлемін арттырып, экологиялық таза энергияны пайдалануды кеңейтуге және энергетикалық теңгерімді әртараптандыруға мүмкіндік береді.

Құрылысты бастау 2027 жылғы наурызға жоспарланған, ал нысанды пайдалануға беру 2028 жылғы қыркүйекте күтіледі.

Halyk Bank басқарма төрағасының орынбасары Ольга Вурос келісімге қатысты пікір білдіріп, банктің ESG стратегиясы аясында экологиялық жобаларды қаржыландыруға басымдық беретінін және Қазақстанның тұрақты дамуына үлес қосуға ұмтылатынын айтты.

«Жүзімдік» ЖЭС жобасын қаржыландыруға қатысу біз үшін ерекше маңызды, өйткені ол ККС компаниясының стратегиялық маңызы бар инвестициялық бастамасын қолдауды елдің ұзақ мерзімді экологиялық және экономикалық мақсаттарына қол жеткізумен ұштастырады.

Жел паркі кезең-кезеңімен салынады. Бірінші кезеңде 150 МВт генерация қуаты іске қосылып, кейін оны 350 МВт-қа дейін кеңейту көзделіп отыр.

Осы кезең аясында әрқайсысының қуаты 7,5 МВт болатын 20 жел генераторы орнатылады, 35/220 кВ қосалқы станциясы салынады және ұзындығы шамамен 22 км 220 кВ әуе желісі тартылады. Жобаны ККС компаниясы ТОО «New Clean Energy» арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ оған Қазақстанның Даму банкі де қатысуы жоспарланған.

Өткен жұмада Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 50 базистік пунктке түсіріп, оны жылдық 16,25 пайыздан 15,75 пайызға дейін жеткізді. Мөлшерлеме дәлізі ±1 пайыздық пункт деңгейінде сақталды. Бұл — 2026 жылғы төртінші төмендету.

Экономист Арман Бейсембаев мұны сақтықпен жасалған қадам деп бағалады. Оның айтуынша, қазіргі жағдайда Қазақстанда ақшаның нақты құны шамадан тыс жоғары болып тұр, сондықтан мөлшерлемені бұдан да көбірек төмендетуге болар еді.

«Шынын айтсам, мен бұл шешімге сәл көңілім толмады. Ұлттық банк өте байсалды әрекет етті. Оны 0,75 немесе тіпті 1 пайыздық пунктке бірден төмендетуге де болатын еді, сонда қатаң ақша-несие саясатын неғұрлым қалыпты арнаға түсіруге болар еді».

Экономист Руслан Сұлтанов та мұны сақтық қадамы деп атады. Оның пікірінше, инфляция баяулаған кезде қысымды біртіндеп азайтуға болады, бірақ бағаның қайта үдей бастамауы үшін мұны абайлап істеу керек.

«Бұл — күрт бағыт ауыстыру емес, байыпты қадам. Қарапайым тілмен айтқанда: инфляция тез өсіп тұрғанда мөлшерлемені жоғары ұстау қажет. Ал инфляция баяулай бастағанда, қысымды сәл жеңілдетуге болады. Бірақ мұны абайлап жасау керек, әйтпесе баға қайтадан шапшаңдай бастайды. Яғни бұл шешім инфляция жеңілді дегенді білдірмейді. Тек жағдай шағын қадам жасауға мүмкіндік беріп тұр, ал бақылау бәрібір қатаң күйінде қалады».

Сарапшылардың айтуынша, ақшаның «қымбат» саналуы номиналды мөлшерлемемен ғана емес, нақты пайыздық мөлшерлемемен де өлшенеді. Ол базалық мөлшерлеме мен инфляция арасындағы айырма арқылы есептеледі.

Арман Бейсембаевтың есебінше, қазіргі көрсеткіштер бойынша 15,75 пайыздан 9,3 пайыздық қыркүйек инфляциясын шегергенде 6,45 пайыз шығады. Ол бұл көрсеткішті «инфляциялық құнсыздануды алып тастағандағы қарыз ресурстарының таза құны» деп сипаттады.

Теңге мен доллар арасында тікелей байланыс бар ма? Сарапшылардың түсіндіруінше, бар. Теңгедегі депозиттер мен облигациялар табыстылығы жоғары болған кезде ұлттық валютада ақша ұстау тиімдірек көрінеді.

Руслан Сұлтановтың айтуынша, мөлшерлеменің төмендеуі нарықтың бір бөлігін валюта сатып алуға итермелеуі мүмкін, бұл доллар сұранысын арттыруы ықтимал. Бірақ нарық бір ғана факторға бағынбайды: бағаға экспорттаушылардан келетін валюта көлемі де әсер етеді.

«Ұлттық банк мөлшерлемені төмендетті екен деп, доллар міндетті түрде қымбаттайды деу дұрыс емес. Керісінше де болуы мүмкін: егер нарыққа экспорттаушылардан көп валюта түссе, мөлшерлеме төмендесе де теңге нығаюы ықтимал».

Флавио Болсонару — 2022 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін билікті күшпен басып алуды жоспарлағаны үшін 27 жылға сотталған бұрынғы президент Жаир Болсонарудың ұлы. Ол бірінші турда 4 қазанда көш бастап, сайлауды өз пайдасына шешуге үміт артып отыр.

Болсонару жақтастары оны елде тәртіп орнатып, ұйымдасқан қылмысқа қатаң соққы беруге, сондай-ақ салық пен мемлекеттік шығындарды қысқартуға уәде берген саясаткер ретінде қолдап отыр. Ол сайлау қарсаңында Минас-Жерайс штатының астанасы Белу-Оризонтиде үгіт жүргізіп, бұл штат 1980-жылдардан бері әрбір президенттік үміткер үшін шешуші өңір саналып келе жатқанын еске салды.

«Уақыт жақындап қалды. Алдағы бірнеше сағатта ұлтымыздың келесі 30 немесе 40 жылдағы болашағын айқындаймыз», — деді Болсонару әлеуметтік желідегі видеода.

Ол сондай-ақ денсаулығына байланысты үйқамақта отырған әкесін босатуға уәде берді. Рио-де-Жанейродағы Барра-да-Тижука ауданында Жаир Болсонарудың үйі бар жерде оның жақтастары ұлттық түстерге боялып, митинг өткізді.

Лула да қолдаушыларын Рио-де-Жанейродағы Копакабана жағажайына жинап, бұл сайлау елдің егемендігі үшін маңызды екенін айтты. Ол сайлаушыларды «бразилиялық туды сүйетін» және «америкалық туды сүйетін» адамдардың арасынан таңдау жасауға шақырған.

Луланың әкімшілігі АҚШ-ты Бразилия сайлауына араласты деп айыптады, ал Вашингтон бұл мәлімдемені негізсіз деп атады. Лула мен оның Еңбекшілер партиясы бұл сайлауды «демократия үшін шайқас» деп сипаттап, Жаир Болсонарудың төңкеріс ұйымдастырды деген айыбы Болсонаризм Бразилияның демократиялық институттарына қауіп төндіреді деген уәж келтіріп отыр.

Президенттің сөзінше, Қазақстанның салмақты әрі жауапты сыртқы саясаты елдің халықаралық беделін сақтап отыр.

«Біздің паспорт әлемде зор құрметке ие. Біздің азаматтар мен бизнес үшін барлық шекара ашық», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Сондай-ақ мемлекет басшысы үшінші суперкомпьютердің іске қосылатынын хабарлады.

BBC мәліметіне қарағанда, 2024 жылғы мамыр мен 2025 жылғы қазан аралығында Эль-Фашердегі ауруханалар мен өзге де медициналық нысандарға жасалған кемінде 43 бөлек шабуыл анықталған. Кейбір нысандар бірнеше рет атқыланған. 2023 жылғы сәуірден 2025 жылғы қазанға дейін медицина қызметкерлерінің 120-сы жараланған, 55-і қаза тапқан, 10-ы күштеп жоғалып кеткен немесе ұрланған.

Қалада болған дәрігерлер RSF-тің ауруханаларды қызметтен шығарып, медициналық жүйені тоқтатуға тырысқанын айтқан. Хирург Мұхамед Сулайман BBC-ге берген сұхбатында шабуылдардың жүйелі түрде, әдейі және жоспарлы жасалғанын жеткізді. Оның айтуынша, бұл әрекеттер тұрғындарды қалада қалуға мүмкіндік бермей, медициналық көмексіз қалдыруға бағытталған.

Эль-Фашердегі негізгі нысандардың бірі болған Оқу ауруханасы соғыс басталғаннан кейін жабылып, жұмысын Қаланың оңтүстік ауруханасына көшірген. Кейін 2024 жылғы мамыр мен маусымда бұл аурухана бірнеше рет атқыланып, 8 маусымда RSF жасағы рейд жасаған. Аурухана басшысы Иззелдин Ахмед Дауд Асов сарбаздардың өзіне этникалық қорлау сөздерін айтқанын, соққыға жыққанын және кейін қаза тапқандай кейіп таныту арқылы аман қалғанын хабарлады.

RSF-ке жақын азаматтық үкіметтің денсаулық сақтау министрі Ала әд-Дин Нугуд бұл айыптауларды жоққа шығарып, Қаланың оңтүстік ауруханасы әскери база ретінде пайдаланылды деп мәлімдеді. Алайда BBC оның сөздерін растайтын тәуелсіз дәлел таппағанын жазды. Дарфур аймағының үкіметі де айыптарды үзілді-кесілді теріске шығарды.

Аурухана жабылғаннан кейін медицина қызметкерлері мен қалған жабдық Сауд Арабиясы перзентханасына көшірілген. Бірақ ол да кейін атқылауға ұшырап, қаладағы жалғыз жұмыс істеп тұрған медициналық мекемеге айналған. Дәрігерлер ғимаратты қорғау үшін құм қаптарын қойып, жерасты паналарын жасап, емделушілерді қабылдау мен операция жасау үшін балама орындар ашуға мәжбүр болған.