Шабуылдар небәрі бірнеше сағат ішінде жүзеге асқанымен, оның салдары ондаған жылға созылды. АҚШ-та ұлттық қауіпсіздік жүйесі қайта құрылып, терроризммен күрес мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының біріне айналды. Кейін Ауғанстан мен Ирактағы ұзақ мерзімді әскери операциялар басталып, АҚШ-тың сыртқы саясаты мен халықаралық қауіпсіздік жүйесіне үлкен өзгерістер әкелді. 

Әлемдік қауіпсіздік қалай өзгерді?

11 қыркүйектен кейін АҚШ-та әуежайлардағы қауіпсіздік шаралары күшейтіліп, шекаралық бақылау мен барлау жүйелері қайта қаралды. Елде Ұлттық қауіпсіздік департаменті құрылып, терроризм қаупінің алдын алу үшін жаңа тетіктер енгізілді. Бұл өзгерістер кейін басқа мемлекеттердің де қауіпсіздік саясатына әсер етті. 

Алайда «терроризмге қарсы соғыстың» салдары тек қауіпсіздік саласымен шектелмеді. Ауғанстан мен Ирактағы соғыстар АҚШ-тың мыңдаған әскери қызметкерінің қаза болуына және орасан зор қаржылық шығындарға әкелді. Сонымен қатар ұзаққа созылған әскери қақтығыстар Таяу Шығыстағы саяси жағдайға әсер етіп, кейінгі экстремистік қозғалыстардың күшеюіне ықпал еткен факторлардың бірі ретінде бағаланады. 

Қайғылы оқиғаның салдары әлі де сезіледі

25 жыл өтсе де, 11 қыркүйектің салдары толық аяқталған жоқ. Шабуыл кезінде құтқару жұмыстарына қатысқан адамдардың бір бөлігі кейін улы шаң мен басқа да зиянды заттардың әсерінен түрлі ауруларға шалдықты. Reuters мәліметінше, 9/11 оқиғасынан кейінгі денсаулық проблемалары алғашқы шабуыл құрбандарынан бөлек, алғашқы әрекет етушілер арасында да өлімге себеп болып келеді. 

Биыл АҚШ-та шабуылдың 25 жылдығына арналған еске алу шаралары өтіп жатыр. Нью-Йорктегі Ground Zero аумағында құрбандардың есімдері қайта оқылып, елдің әр түкпірінде еске алу рәсімдері ұйымдастырылды. 

Қазір 2001 жылғы оқиғаны өз көзімен көрген ұрпақтың қатары азайып, 11 қыркүйекті тарихтан ғана білетін жастар көбейіп келеді. Соған қарамастан, бұл күн АҚШ үшін ғана емес, бүкіл әлемнің қауіпсіздік, халықаралық саясат және терроризмге көзқарасын өзгерткен тарихи оқиға ретінде қалды. 
 

Тимур Сүлейменовтің айтуынша, банкаралық мобильді төлемдерді дамыту Қазақстанның ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымын қалыптастырудың маңызды кезеңдерінің бірі болып отыр.

«Биыл банкаралық мобильді төлемдер жүйесін — бірыңғай QR-ды іске қостық. Жүйе 19 шілдеде жұмысын бастады. Қазірдің өзінде 20 млн транзакция жасалып, оның сомасы 400 млрд теңгеден асты. Бірыңғай QR нарықтың 25 пайызын алып отыр», — деді Ұлттық банк басшысы. 

Ұлттық банк мәліметінше, Қазақстанда цифрлық қаржы инфрақұрылымын дамыту жұмыстары жалғасып келеді. 2023 жылы цифрлық теңге, ал 2024 жылы Ұлттық антифрод-орталық іске қосылған. 
 

Журналист Трамптан алдағы Конгреске аралық сайлаудың Иранға қатысты шешімдеріне ықпал етуі мүмкін бе екенін сұрады.

«Мүмкін, мен мұны сайлауға байланысты жасамай отырған шығармын», – деп жауап берді АҚШ президенті.

Сұхбат барысында Трамптан Иранмен қақтығыстың ықтимал саяси салдарын ескере отырып, қабылдаған шешімдерінің қандай да біріне өкінетін-өкінбейтіні де сұралды.

«Мен “өкініш” деген сөзге сенбеймін. Егер маған мұны қайта жасау керек болса, мен дәл солай істер едім», – деді Трамп.

Трамп Иранға қатысты не деді?

АҚШ президенті сұхбатында Вашингтонның Иранға қысым көрсету үшін қолдан келгеннің бәрін жасап жатқанын айтты. Иран АҚШ-тағы демократтардың Тегеранның кез келген әрекетіне көз жұма қарайтынына сенеді. Оның айтуынша, мұндай жағдай Иранға ядролық қару жасау мүмкіндігін беруі ықтимал.

Президент Иранның ядролық бағдарламасына қатысты алаңдаушылықтың сақталып отырғанын атап өтті.

Трамптың айтуынша, алдағы сайлау оның Иранға қатысты ұстанымына ықпал ететін факторлардың бірі болуы мүмкін. Алайда президент өзінің бұған дейінгі әрекеттеріне өкінбейтінін және жағдай қайталанса, дәл сондай шешім қабылдайтынын айтты.

АҚШ-та Конгреске аралық сайлау президенттік сайлаудың ортасындағы кезеңде өтеді. Мұндай сайлау кезінде Өкілдер палатасы мен Сенаттағы орындардың бір бөлігі қайта сайланады.

Неліктен бір сөздің өзі тексеруге себеп болады?

Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік саласындағы талаптарына сәйкес, әуе кемесінің қауіпсіздігіне қатысты кез келген ықтимал қатер елеулі түрде қаралады. Авиациялық әкімшілік өкілдері заңнамада бортта айтуға тыйым салынған нақты сөздердің жеке тізімі жоқ екенін түсіндірген. Алайда жолаушының сөзі қауіп ретінде қабылданса, экипаж бен тиісті қызметтер белгіленген қауіпсіздік процедураларын іске қосуға міндетті.

Мұндай жағдайда жолаушылар мен қол жүгі қайта тексерілуі, құқық қорғау органдары шақырылуы және рейстің ұшу уақыты өзгеруі мүмкін. Қазақстанның қолданыстағы ережелерінде қауіпті заттар немесе жарылғыш құрылғылар анықталған жағдайда арнайы мемлекеттік және құқық қорғау органдарын тарту қарастырылған. (Adilet⁠)

«Әзіл» үшін де жауапкершілік бар

Бас көлік прокуратурасы бұған дейін жолаушыларға ұшақта терроризмге қатысты жалған ақпарат таратудың салдары туралы ескерткен.

ҚР Қылмыстық кодексінің 273-бабында терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабар бергені үшін жауапкершілік қарастырылған. Жаза ретінде айыппұл, түзеу жұмыстары, бас бостандығын шектеу немесе бес жылға дейін бас бостандығынан айыру көзделген.  Мұндай жағдайлар Қазақстанда бұған дейін де болған. Мәселен, Қарағанды әуежайында жолаушы сөмкесінде «бомба» барын айтып, кейін мұны рейстің кешіккеніне байланысты әзіл ретінде жасағанын мойындаған. Оған қатысты ҚК-нің 273-бабы бойынша жауапкершілік қарастырылған.

Биыл әуежайлардағы алдын алу шаралары да күшейтілген. Халықаралық әуежайлардың отырғызу талондарына терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабар бергені үшін қылмыстық жауапкершілік туралы ескертулер енгізіле бастады. Бұл тәжірибе Астана, Алматы, Түркістан және Қарағанды әуежайларында қолға алынған. 

Сондықтан әуе кемесінде қауіпсіздікке қатысты сөздерді қалжың ретінде айту да күтпеген салдарға әкелуі мүмкін. Бір ауыз сөздің өзі рейстің кешігуіне, жолаушыларды қайта тексеруге және құқық қорғау органдарының араласуына себеп болуы ықтимал.
 

Дзюнко Фурута кім еді?

Дзюнко Фурута 1971 жылы 18 қаңтарда Сайтама префектурасының Мисато қаласында дүниеге келген. Ол мектепте жақсы оқып, мұғалімдері мен сыныптастары арасында жағымды пікір қалыптастырған. Қылмыс болған кезде Фурута 17 жастағы жоғары сынып оқушысы еді. 1988 жылдың күзінде ол оқуымен қатар жұмыс істеп, алдағы оқу бітіру сапарына ақша жинаған. Кей деректерде оның болашақта әнші болуды армандағаны айтылады.

Қыздың жоғалып кетуі

1988 жылғы 25 қарашада Фурута үйіне велосипедпен қайтып бара жатқан кезде оған бірнеше жас жігіт шабуыл жасап, кейін ұрлап кеткен. Оны Токионың Адати ауданындағы үйлердің біріне апарып, ұзақ уақыт бойы еркінен тыс ұстаған. Қылмыскерлер қызды ата-анасына телефон арқылы «қауіпсіз жерде жүргенін» айтуға мәжбүрлеген. Осылайша оның жақындарына шынайы жағдайды түсінуге мүмкіндік бермеген. Фурута бірнеше рет көмек сұрауға тырысқан. Алайда ол ұсталған үйден шыға алмады.

44 күнге созылған зорлық

Фурутаны төрт жасөспірім — Хироси Мияно, Дзё Огура, Синдзи Минато және Ясуси Ватанабэ — ұзақ уақыт бойы қорлап, ұрып-соғып, жыныстық зорлық көрсеткен.

Іс материалдарында қыздың бірнеше апта бойы ауыр физикалық және психологиялық азапқа ұшырағаны көрсетілген. Интернетте қылмыстың көптеген аса қатыгез детальдары тарағанымен, олардың барлығы бірдей сенімді дереккөздермен расталмайды. Қыз шамамен 40-44 күн бойы тұтқында болған. 1989 жылғы 4 қаңтарда алған ауыр жарақаттарының салдарынан қайтыс болды. 

Денесі бетон толтырылған бөшкеден табылды

Қылмыстан кейін жасөспірімдер Фурутаның денесін металл бөшкеге салып, оны бетонмен толтырған. Кейін бөшкені Токионың Кото ауданындағы құрылыс маңына тастап кеткен. Қыздың денесі бірден табылған жоқ. 1989 жылдың наурызында полиция басқа қылмыс бойынша күдіктілердің бірін тергеп жатқан кезде Фурутаның ісіне қатысты мәліметтерге шықты. Сол тергеу барысында қыздың денесі жасырылған жер анықталды.

29 наурызда полиция бетон толтырылған бөшкені тауып, Фурутаның кім екенін саусақ іздері арқылы анықтады. 

Қылмыскерлер қандай жаза алды?

Фурутаның өліміне қатысы бар төрт негізгі күдікті сот алдында кәмелетке толмағандар ретінде қаралды. Сол кезеңдегі Жапония заңнамасына байланысты сот процесінде олардың есімдері бастапқыда жарияланбаған.

1990 жылы сот оларды кінәлі деп танып, әрқайсысына әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Негізгі ұйымдастырушы ретінде танылған Хироси Мияно ең ұзақ мерзім — 20 жылға сотталды. Қалған қатысушылардың жазалары бұдан қысқа болды. Сот үкімі Жапонияда үлкен қоғамдық пікірталас туғызды. Көпшілік 17 жастағы қызға жасалған қылмыстың ауырлығына қарамастан, қылмыскерлердің жасына байланысты салыстырмалы түрде жеңіл жаза алғанын сынға алды.

Неге бұл іс әлі күнге дейін талқыланады?

Дзюнко Фурута ісі тек бір қылмыстың тарихы емес. Ол кәмелетке толмаған қылмыскерлердің жауапкершілігі, құрбандардың құқықтарын қорғау және қоғамның зорлық-зомбылыққа бейжай қарамауы сияқты мәселелерді көтерді.

Фурутаның өліміне қатысты іс Жапониядағы ең атышулы қылмыстардың біріне айналып, ондаған жыл өтсе де журналистер мен зерттеушілердің назарынан түскен жоқ. Кейін бұл оқиға туралы кітаптар, деректі материалдар мен фильмдер де жарық көрді.

Дзюнко Фурутаның есімі бүгінде ең алдымен жасөспірімдерге қарсы жасалған зорлықтың салдарын еске түсіретін қайғылы оқиғамен байланысты. Оның тарихы қылмысты сенсацияға айналдырудан гөрі, құрбанның тағдырын, құқық қорғау жүйесінің жауапкершілігін және осындай жағдайлардың алдын алу қажеттігін талқылауға себеп болып отыр.
 

«Қазан айында Конституцияның 46-бабына сәйкес Қазақстан халқына Жолдау арнаймын. Онда алдағы кезеңге арналған мақсаттар мен міндеттерді айқындаймын», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы елімізде ауқымды саяси реформалар жүзеге асырылып жатқанын атап өтті. Оның сөзінше, жаңа Конституция қабылданғаннан кейін негізгі мемлекеттік институттарды жаңарту жұмыстары жүргізілді. Атап айтқанда, Құрылтай сайлауы өтіп, оның депутаттық құрамы жаңарды. Вице-президент тағайындалып, Үкіметтің жаңартылған құрамы жұмысын бастады. Сондай-ақ Қауіпсіздік кеңесінің аппараты құрылды.

Алдағы уақытта Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы бекітіледі. Сонымен қатар Құрылтай депутаттарымен келісу арқылы Конституциялық соттың судьялары, Орталық сайлау комиссиясы мен Жоғары аудиторлық палатаның мүшелері тағайындалмақ.

Президент өз сөзінде спортты дамыту мен адами капиталды нығайту мәселелеріне де тоқталды. Cоңғы жеті жылда елімізде 500-ден астам спорт нысаны салынған. Сонымен қатар бірқатар спорт нысаны жөндеуден өткен. Спорт мектептерінің әр тәрбиеленушісіне бөлінетін қаржы көлемі екі есеге жуық артып, 233 мың теңгеден 415 мың теңгеге дейін жеткен. Өткен жылы 220 мыңнан астам бала мемлекет есебінен спорт секцияларына тегін барған. Бұл мақсатқа 50 млрд теңге бөлінген. Мемлекет басшысы дене шынықтырумен тұрақты түрде айналысатын азаматтардың саны 8 миллионнан асқанын айтты. Бұл – ел халқының шамамен жартысы.

«Дегенмен бұл тоқмейілсуге себеп болмауы керек», – деді Президент.

Қазан айында жарияланатын Жолдауда елдің әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуына қатысты жаңа мақсаттар мен міндеттер айқындалмақ.
 

Еңбек жолын 2011 жылы Шымкент қаласының Абай ауданы әкімдігінде бас маман болып бастаған. 2013-2017 жылдары Білім және ғылым министрлігінің Жастар саясаты комитетінде сарапшы және бас сарапшы қызметтерін атқарды. Кейін Сенат депутатының көмекшісі болып жұмыс істеген. 2019 жылы дипломатиялық қызметке ауысып, Қазақстанның Өзбекстандағы елшілігінде үшінші хатшы қызметін атқарды. 2022 жылдан кейін Түркістан облысы әкімінің көмекшісі болып еңбек етті. Ал 2023 жылдың қазан айынан бастап Түркістан облысы әкімі аппараты басшысының орынбасары қызметін атқарды. Жаңа әкім қазақ, орыс және ағылшын тілдерін меңгерген.

Бұған дейін аудан әкімі кім болды?

Бұған дейін Жетісу ауданын Ләззат Жылқыбаева басқарған. Ол «Әділет» партиясынан Құрылтай депутаты болып сайланғаннан кейін әкім қызметінен кеткен.

Айта кетейік, Жетісу ауданының әкімі ауысуы Құрылтай сайлауынан кейінгі кадрлық өзгерістердің бірі болды. «Әділет» партиясының фракция құрамына мемлекеттік қызметте болған бірқатар азамат та кірді.
 

Өртті сөндіруге Төтенше жағдайлар департаментінің 28 қызметкері мен төрт техникасы жұмылдырылды. Сонымен қатар жергілікті атқарушы органдардан екі адам және екі техника көмек көрсетті.

Құтқарушылар жалынды шамамен бір жарым сағатта ауыздықтады. Өрт сағат 18:22-де толық сөндірілді.

Төтенше жағдай салдарынан зардап шеккендер жоқ.

Құтқарушылар ашық аумақта от жағу және сөндірілмеген темекі тұқылын тастау өртке әкелуі мүмкін екенін ескертті. Өрт байқалған жағдайда дереу 112 нөміріне хабарлау қажет.
 

Жаңа схема бойынша алаяқтар азаматтарға телефон шалып, олардың атына электронды цифрлық қолтаңба рәсімделіп жатқанын немесе басқа да әрекеттер жасалғанын айтады. Кейін әңгімеге олардың сыбайластары қосылып, жәбірленушіні атына заңсыз несие рәсімделіп жатыр деп сендіреді.

Олар азаматтарды «несиені болдырмау» үшін ақшаны көрсетілген шоттарға аударуға көндіреді.

Осындай жағдайлардың бірінде Тараз қаласының тұрғынына өзін eGov қызметкері ретінде таныстырған адам қоңырау шалған. Ол әйелдің атына ЭЦҚ шығарылып жатқанын айтқан. Кейін WhatsApp арқылы басқа адамдар байланысып, оның атына жеті банкте несие рәсімделгенін хабарлаған. Алаяқтардың сөзіне сенген әйел үшінші тұлғалардың шоттарына 2 млн теңгеден астам ақша аударған. Қазір бұл факт бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр.

Бас прокуратура мемлекеттік органдар мен сервистердің өкілдері азаматтарға ақша аударуды, несие рәсімдеуді немесе қаражатты «қауіпсіз шоттарға» аударуды талап етпейтінін ескертті.

Азаматтарға бейтаныс адамдарға SMS-кодтарды, құпиясөздерді, банк картасының деректерін және ЭЦҚ ақпаратын бермеу ұсынылады. Күдікті қоңырау түскен жағдайда әңгімені бірден тоқтатып, тиісті мемлекеттік органға немесе банкке тек ресми байланыс арналары арқылы өз бетінше хабарласу қажет.

Қаралы отбасы күдіктінің ата-анасы жанжал кезінде болғанын және оқиғадан кейін жедел жәрдем шақырмағанын айтып отыр. Туыстары кінәлілердің заң алдында жауап беруін талап етуде.

Полиция күдіктіні көрші үйдің шатырынан ұстаған.

Аталған факті бойынша сотқа дейінгі тергеу басталды. Қазіргі уақытта оқиғаның нақты себептері анықталып жатыр.

Тергеу барысы полицияның бақылауында.

Президент «аутрич»/«БРИКС+» форматындағы пленарлық отырыста сөз сөйлейді. Отырыс «Орнықтылықты, инновацияны, ынтымақтастық пен тұрақтылықты нығайту» тақырыбына арналады.

Сапар барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Нарендра Модимен келіссөз жүргізіп, бірқатар мемлекет және үкімет басшыларымен кездеседі.

Ал 14-16 қыркүйекте Президент Корея Республикасына мемлекеттік сапармен барады. Сапар Корея Президенті Ли Чжэ Мённің шақыруымен өтеді.

15 қыркүйекте Сеулде жоғары деңгейдегі келіссөздер жүргізіліп, Қазақстан мен Корея арасындағы кеңейтілген стратегиялық серіктестікті нығайту перспективалары талқыланады. Сондай-ақ Мемлекет басшысы Кореяның жетекші компанияларының басшыларымен кездеседі.

16 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Корея Республикасы» бірінші саммитіне қатысады.

Іс-шараға экономиканың түрлі салаларынан 100 жұмыс беруші қатысады. Олар 400-ден астам бос жұмыс орны бойынша 2,5 мыңға жуық жұмыс орнын ұсынады.

Жәрмеңке барысында жұмыс іздеушілер жұмыс берушілермен тікелей кездесіп, еңбек жағдайлары, еңбекақы, әлеуметтік кепілдіктер және кәсіби даму мүмкіндіктері туралы ақпарат ала алады.

Сондай-ақ келушілерге мемлекеттік жұмыспен қамту шаралары, кәсіптік оқыту бағдарламалары және еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтар бойынша кеңес беріледі.

Қатысу тегін. Ұйымдастырушылар жұмыс берушілермен кездесуді тиімді өткізу үшін қатысушыларға өздерімен бірге түйіндеме алып келуді ұсынады.

Құжатқа сәйкес, Қауіпсіздік Кеңесі мен оның Аппараты жаһандық сын-қатерлер мен елдегі ішкі ахуалдың өзекті аспектілеріне жан-жақты талдау жүргізеді.

Ал Қауіпсіздік Кеңесі Төрағасының орынбасары Кеңес Төрағасының актілері мен тапсырмаларының, сондай-ақ Қауіпсіздік Кеңесі шешімдерінің орындалуын бақылайды. Сонымен қатар ұлттық қауіпсіздік, елдің қорғаныс қабілетін арттыру және заң мен тәртіпті сақтау салаларындағы мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызметін үйлестіреді.

Орынбасардың құзыретіне ақпараттық және киберқауіпсіздік, оның ішінде жасанды интеллектіні қолдану, дербес деректерді қорғау, сыбайлас жемқорлық пен экономикалық қылмысқа қарсы іс-қимыл, азаматтық қорғаныс мәселелері де кіреді.Ол осы бағыттарда жұмыс істейтін мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызметін үйлестіреді, халықаралық байланыстарды жүзеге асырады және Қауіпсіздік Кеңесі Аппаратының қызметін ұйымдастырады.

Жарлыққа сәйкес, Қауіпсіздік Кеңесінің Аппараты Президентке тікелей бағынатын және есеп беретін дербес мемлекеттік орган ретінде айқындалды.

Аппараттың негізгі міндеттерінің бірі – ұлттық қауіпсіздік саласындағы тәуекелдерді бақылауды жетілдіру, мемлекеттік басқарудың орнықтылығын қамтамасыз ету және Қауіпсіздік Кеңесі Төрағасы мен Кеңес қызметіне институционалдық қолдау көрсету.

Жаңа ережелер Қазақстанның егемендігі мен тәуелсіздігін, аумақтық тұтастығын, халықаралық аренадағы ұлттық мүдделері мен конституциялық құрылыстың негіздерін қорғауға бағытталған.

Сонымен қатар депутаттың жұмысы тек мінбердегі сөз сөйлеуі немесе депутаттық сауалдар санымен бағаланбайды. Яғни депутат бірнеше ай бойы мінберден сауал жолдамаса да, бұл оның жұмыс істемей отырғанын білдірмейді.

Айта кетейік, Құрылтай құрамында 145 депутат бар.

Ал айырбастау пункттеріндегі жағдай өзгеше. Астанада долларды орта есеппен 448 теңгеден сатып алып, 455 теңгеден сатып жатыр. Алматыда сатып алу бағамы шамамен 449 теңге, сату бағамы 451–452 теңге деңгейінде.

Осылайша, айырбастау орындарында доллардың сатып алу бағамы 450 теңгеден төмен түсті.

Ұлттық банктің мәліметінше, ресми айырбас бағамы алдыңғы жұмыс күніндегі Қазақстан қор биржасының таңғы сессиясында қалыптасқан теңге/доллар бойынша орташа өлшенген нарықтық бағам негізінде белгіленеді. 

Нәтижесінде жұмыс стрессі жоғары топтағы ерлердің 54,37%-ында эректильді дисфункция байқалған. Бұл көрсеткіш стресс деңгейі төмен топпен салыстырғанда шамамен 10 есе жоғары болған.

Ғалымдардың айтуынша, ұзақ уақытқа созылған стресс кезінде ағзадағы кортизол деңгейі жоғарылап, кейін тестостерон мөлшері төмендеуі мүмкін. Зерттеу дерегіне сәйкес, кортизолдың жоғарылауы тестостерон төмендеуінен 2-4 апта бұрын, ал тестостерондағы өзгерістер эректильді функцияның нашарлауынан 4-6 апта бұрын байқалған. 

Зерттеушілер жұмыс уақытының ұзақтығы эректильді функцияға кортизолдың жоғарылауы арқылы әсер етуі мүмкін екенін, ал басшының қолдауы керісінше қорғаныш фактор болуы ықтимал екенін атап өтті.

Дегенмен ғалымдар бұл зерттеу жұмыстағы стресс міндетті түрде эректильді дисфункцияның себебі екенін дәлелдемейтінін ескертеді. Зерттеу негізінен олардың арасындағы байланысты көрсетеді. Ерлердің жыныстық денсаулығына стресс пен қатар ұйқы, өмір салты және басқа да денсаулық факторлары әсер етуі мүмкін. (Наука⁠)
 

Оның айтуынша, отырыс өтетін күні журналистер қаралатын заң жобалары туралы толық ақпарат ала алады.

«Халық үшін бүгін қандай заңдар қабылданып жатқаны маңызды», – деді Дания Еспаева.

Ол журналистермен депутаттардың киімі немесе қандай сөмке ұстағаны сияқты тақырыптарды талқылауды қажет деп санамайтынын айтты.

Сонымен қатар Еспаева депутаттарға қолжетімділік шектелмегенін атап өтті. Оның айтуынша, Құрылтайдың баспасөз қызметі арқылы кез келген журналист 150 депутаттың кез келгенімен кездесу немесе сұхбат ұйымдастыра алады. Сондай-ақ журналистер Құрылтай құрамындағы бес партияның баспасөз қызметіне жүгіне алады.

«Сондықтан мұнда сіздердің мүдделеріңізге қысым жасау туралы мәселе жоқ. Біз Құрылтайдың жұмысын ретке келтірдік», – деді ол.

Еспаеваның айтуынша, жаңа тәртіпті енгізу туралы шешім бір адамның бастамасымен қабылданбаған. Өзгерістер барлық партиялар мен фракция төрағалары кіретін бюро отырысында ұжымдық түрде қабылданған.

Бұған дейін Құрылтайда журналистердің депутаттармен кулуарда тікелей сөйлесу форматы өзгеретіні хабарланған болатын. Жаңа тәртіп бойынша БАҚ өкілдерінің сұрақтары арнайы баспасөз орталығында қойылады.
 

«Бір кезде кешкі намаз уақытында бір топ сақалды ер адам тура бассейннің түбінде намаздарын оқыды. Шок болдым. Енді бармаймын», – деп жазды ол.

Автор бұл жағдайға діни тұрғыдан қарсылығы жоқ екенін, алайда демалыс орны өзін халал нысан ретінде көрсетсе, келушілерге намаз оқитын арнайы орын қарастырылуы керек деген пікір білдірді.

«Халал жер болса, намазханаға бармай ма?» деген сауал қойып, жағдайды «көрсетілім үшін жасалған әрекет» деп бағалаған.

Айта кетейік, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының түсіндіруінше, жұма намазы мешіттер мен арнайы намазханаларда оқылуы керек. Ал күнделікті бес уақыт намазға қатысты ҚМДБ-ның ресми материалдарында тазалық пен намаз оқылатын орынның талаптарына мән берілетіні көрсетілген. 

Аталған демалыс орнының нақты атауы мен әкімшілігінің бұл жағдайға қатысты түсініктемесі әзірге белгісіз.
 

Кітап беру пунктінің ашылу рәсіміне Алмалы ауданы әкімінің орынбасары Олжас Құрманбекұлы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сәуле Досжан, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын әрі жазушы Бейбіт Сарыбай, журналист әрі жазушы Баян Болатханова, мәдениет саласының өкілдері мен қала тұрғындары қатысты.

Іс-шара барысында шығармашылық зиялы қауым өкілдері кітаптың адам өмірі мен қоғамдағы рөліне тоқталып, әдебиетті көпшілікке жақындатудың және кітап оқуға деген қызығушылықты арттырудың маңызын атап өтті.

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сәуле Досжан кітап беру пунктінің сауда орталығында ашылуы тұрғындар үшін маңызды екенін айтты.

«Бүгін Алмалы ауданында тұрғындар үшін маңызды әрі қолжетімді мәдени кеңістік ашылып отыр. Көпшілік жиі келетін сауда орталығына кітапхананы жақындату – кітап оқуды күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналдыруға бағытталған жақсы бастама. Осындай жобалардың көбеюі тұрғындардың кітапқа деген қызығушылығын арттырып, кітап оқу мәдениетінің одан әрі дамуына ықпал етеді деп сенемін», – деді Сәуле Досжан.

Бұған дейін «Адем» сауда орталығында алғашқы кітап беру пункті ашылған болатын. Тұрғындар мен кәсіпкерлер тарапынан қолдау тауып, оқырмандардың қызығушылығын арттырған бастама енді қаланың басқа аудандарында да жалғасын табады. Алдағы уақытта осындай кітап беру пункттерін өзге сауда орталықтарында ашу жоспарланған.

Жаңа кітап беру пунктінің ашылуын жергілікті кәсіпкерлер де жылы қабылдады.

«Жұмыс орнымызда кітап беру пунктінің ашылғанына қуаныштымын. Мұнда мотивациялық және кәсіби кітаптарды алып оқуға, сондай-ақ кәсібімізді дамытуға көмектесетін әдебиеттермен танысуға мүмкіндік бар. Меніңше, бұл біз үшін үлкен мүмкіндік. Осындай игі бастама үшін Алматы әкімдігі мен қалалық кітапханаларға мың алғыс!» – деді кәсіпкер Азамат Іңкәров.

Қазір кітап беру пунктінің қорында 2 000-нан астам кітап бар. Оқырмандар көркем әдебиеттен бастап балаларға арналған және танымдық басылымдарға дейін талғамына сай кітап таңдай алады.

Жаңа кітап беру пункті сәрсенбі мен дүйсенбі аралығында сағат 10:00-ден 19:00-ге дейін жұмыс істейді. Сейсенбі – демалыс күні.

Reuters агенттігінің есептеуінше, АҚШ-та шамамен 270 миллион ересек адам тұрады. Егер олардың әрқайсысына 5 мың доллардан төленсе, бағдарламаның жалпы құны шамамен 1,35 триллион доллар болуы мүмкін.

Мұндай төлемдерді жүзеге асыру үшін Конгресстің мақұлдауы қажет болуы мүмкін. Вице-президент Джей Ди Вэнс кейін бұл төлемдер ауқатты азаматтарға берілмеуі мүмкін екенін және оларды кедендік тарифтерден түсетін кірістер есебінен қаржыландыру нұсқасы қарастырылып жатқанын айтты. Алайда қазіргі тарифтік түсімдер мұндай көлемдегі төлемді толық жабуға жеткіліксіз болуы мүмкін. 

Қарашадағы АҚШ аралық сайлауы 3 қарашада өтеді. Онда Өкілдер палатасы мен Сенаттағы орындар үшін күрес жүреді.