Жұмыс сапарының алғашқы нысаны – Атырау мұнай өңдеу зауыты болды. Кездесу барысында партия төрағасы Айбек Дәдебай Атырау өңірінің ел экономикасындағы стратегиялық рөлін атап өтіп, энергетикалық қауіпсіздік партия бағдарламасындағы негізгі басымдықтардың бірі екенін айтты.

Оның сөзінше, партия тұрақты жұмыспен қамтуды қамтамасыз етіп, қауіпсіз еңбек жағдайларын қалыптастыруды, әлеуметтік кепілдіктерді күшейтуді және заманауи цифрлық еңбек қатынастарын енгізуді көздейді. Сондай-ақ ел бойынша бір миллион сапалы жұмыс орнын құру міндеті қойылған.

Кездесу барысында мұнай-газ химиясын дамыту, өңдеу өнеркәсібін қолдау, қазақстандық сервистік компаниялардың әлеуетін арттыру, ірі жобалардағы отандық өнім үлесін көбейту және қызметкерлердің әлеуметтік қорғалуын күшейту мәселелері сөз болды.

Экологиялық бағытқа да ерекше назар аударылды. Партия өкілдері ауаның ластануын азайту, су ресурстарын тиімді пайдалану, елді мекендерді көгалдандыру, қалдықтарды қайта өңдеу жүйесін жетілдіру және өнеркәсіп орындарындағы экологиялық бақылауды күшейту жөніндегі бастамаларын таныстырды.

Ашық форматта өткен кездесуде зауыт қызметкерлері өндірісті цифрландыру, экологиялық қауіпсіздік, кадр даярлау, құқықтық мәдениетті қалыптастыру және отбасы құндылықтарын нығайтуға қатысты сұрақтарын қойды.

Мәди Мырзағараев мемлекеттік қызметтерді, бюджеттік қаражатты бөлу, субсидиялау және мемлекеттік сатып алу жүйесін толық цифрландыру ашықтықты арттырып, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге мүмкіндік беретінін айтты.

Ал Унзила Шапақ экологиялық төлемдер жиналған өңірлердің табиғатын қалпына келтіруге бағытталуы тиіс екенін айтып, өндіріс орындарында халықаралық экологиялық стандарттарды енгізуді қолдайтынын жеткізді.

Жас мамандарды даярлау мәселесіне тоқталған Елдар Жұмағазиев инженерлер мен геологтарды «жасыл» технологиялар мен экологиялық менеджмент бағыттары бойынша оқытуға мемлекеттік қолдау көрсету қажеттігін атап өтті.

Одан кейін республикалық штаб мүшелері TEXOL вагон жасау зауытында болып, кәсіпорынның өндірістік қызметімен танысты. Кездесуде машина жасау саласын дамыту, қазақстандық өндірушілерді қолдау, технологиялық жаңғырту және жаңа жұмыс орындарын ашу мәселелері талқыланды.

Жұмыс сапарының келесі кезеңінде партия өкілдері «Ембімұнайгаз» АҚ қызметкерлері мен мұнай-газ саласының ардагерлерімен кездесті. Онда жас мамандар даярлау, жұмысшы мамандықтарының мәртебесін көтеру, өндірісті цифрлық трансформациялау және мұнай-газ саласындағы отандық өнім үлесін арттыру мәселелері көтерілді.

Кездесу барысында «Әділет» партиясынан Құрылтай депутаттығына кандидаттар Рауан Кенжеханұлы, Унзила Шапақ, Жанарбек Әшімжанов және Айрат Хайруллин партия бағдарламасының негізгі бағыттарын таныстырып, өндіріс саласын қолдауға бағытталған бірқатар ұсыныстарын ортаға салды.

Атырау облысындағы жұмыс сапары жалғасуда. Күннің екінші жартысында партия өкілдері өңірдің креативті жастары мен қоғам белсенділерімен кездесу өткізді.

Қонақтар ыстық және салқын сусындар, жеңіл тағамдар, мерч өнімдеріне тапсырыс беріп, сондай-ақ естелік сыйлықтар ұтысына қатыса алады. Әрбір постаматтың жанында келушілерге көмектесетін еріктілер жұмыс істейді.

Жоба қазақстандық Alatau Advance Air Group Ltd. (AAAG) компаниясының бастамасымен жүзеге асырылып жатыр. Ал жеткізу әлемдегі ұшқышсыз әуе логистикасы саласындағы жетекші компаниялардың бірі саналатын Keeta Drone технологияларының көмегімен іске асады.

Компания мәліметінше, Keeta Drone Қытайда, Гонконгта және Таяу Шығыс елдерінде коммерциялық дрон жеткізу қызметін табысты дамытып келеді. Бүгінде компания бір миллионнан астам тапсырысты әуе арқылы жеткізген.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл пилоттық жоба келушілерге болашақ логистикасының қалай жұмыс істейтінін тәжірибе жүзінде көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ бастама Қазақстанда инновациялық технологияларды дамытуға және қалалық инфрақұрылымға жаңа шешімдерді енгізуге бағытталған маңызды қадамдардың бірі болмақ.

Оның айтуынша, партияның сайлауалды бағдарламасында берілген уәделердің орындалу барысын әр азамат ресми сайт арқылы қадағалай алады. Бұл бастама халық пен саяси ұйым арасындағы ашықтықты арттырып, әрбір бастаманың жүзеге асуына қоғамдық бақылау орнатуға мүмкіндік береді.

Сондай-ақ Нұрбек Матжани азаматтарды партия бағдарламасымен танысып, өз ұсыныстары мен сұрақтарын тікелей жолдауға шақырды. Оның пікірінше, ашық диалог пен кері байланыс тиімді саяси жұмыстың маңызды бөлігі болуы тиіс.

Ал Құрылтай депутаттығына кандидат Айжан Аймағанова партияның басты қағидаларының бірі – заңның үстемдігін қамтамасыз ету екенін атап өтті. Ол заң талаптары қоғамдағы барлық азаматқа бірдей қолданылуы қажет екенін айтты.

Кандидаттың сөзінше, ешбір лауазым немесе жеке ықпал заңнан жоғары тұрмауы тиіс. Тек заң үстемдігі толық қамтамасыз етілген жағдайда ғана әділетсіздікпен күрес тиімді болып, сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға мүмкіндік туады.

Партия өкілдерінің айтуынша, ашық есеп беру, қоғамдық бақылау және заң талаптарының бәріне бірдей орындалуы – әділетті қоғам құрудың негізгі шарттарының бірі.

Сотта айыпталушы психикалық денсаулығына қатысты да мәлімдеме жасады. Оның сөзінше, 2019 жылы басынан алған жарақаттан кейін өзіне «обсессивті-компульсивті бұзылыс» диагнозы қойылып, біраз уақыт психиатриялық есепте тұрған. Сондай-ақ сол кезеңнен бері есте сақтау қабілеті мен психологиялық жай-күйінде қиындықтар болғанын жеткізді.

Шерхан Аймаханның айтуынша, ата-анасы оны түрлі мамандарға қаратып, емдетуге тырысқан. Ол Рудный қаласында психиатрдың бақылауында болғанын, кейін Алматы мен Қаскелеңде ем іздеп, тіпті халық емшілеріне де жүгінгенін айтты.

Сотталушы сөзінің соңында болған оқиға үшін өкініш білдіріп, Нұрай Серікбайдың жақындарынан, өзінің туыстарынан, сот залында отырған азаматтардан және бүкіл Қазақстан халқынан кешірім сұрады.

Алайда іс материалдарына сәйкес, жүргізілген сот-психиатриялық сараптама Шерхан Аймаханды есі дұрыс және өз әрекетіне жауап бере алатын адам деп таныған.

Айта кетейік, бұл – сотталушының соттағы ұстанымы мен берген түсініктемесі. Оның кінәсіне қатысты түпкілікті шешімді барлық дәлелдер мен тараптардың уәждерін зерттегеннен кейін сот қабылдайды.

«Менің көзіммен қара шынайылық пен сұлулықты. Жақсы адамым» деген жазба қосты.

Жарияланған фотолар көп ұзамай оқырмандардың назарын өзіне аударды.

Пікір қалдырғандардың бір бөлігі жұпқа жылы лебізін білдіріп, бақыт тіледі. Ал енді біреулері олардың сырт келбетіне қатысты ойларын ортаға салып, түрлі пікір жазды. Кейбір қолданушылар екеуінің бір-біріне ұқсайтынын айтса, өзгелері әзілкештің соңғы уақыттағы өзгерген келбетін сөз етті.

Соңғы уақытта Айман әлеуметтік желідегі парақшасында Тұрсынбек Қабатовпен бірге түскен суреттерді жиі жариялап жүр. Бұған дейін де олардың бірге демалған сәттері мен отбасылық кадрлары желіде таралып, оқырмандар арасында кеңінен талқыланған болатын.

Тұрсынбек Қабатовтың шығармашылығымен қатар жеке өмірі де көпшілік назарынан тыс қалған емес. Сондықтан оған қатысты әрбір жаңа жарияланым әлеуметтік желі қолданушыларының қызығушылығын оятып, түрлі пікірталасқа себеп болып келеді.

Анасының мәлімдеуінше, қызы эпилепсиямен ауырады және ақыл-ой дамуында ерекшелігі бар. Оның айтуынша, 26 жаста болғанымен, қызы өз бетінше саналы шешім қабылдай алмайды, оқи алмайды, уақытты ажырата алмайды әрі күнделікті өмірде тұрақты күтімді қажет етеді. Осыған байланысты ол қызының болған жағдайға ерікті түрде келісім беруі мүмкін емес деп есептейді.

Жәбірленуші тараптың мәліметінше, сот-медициналық сараптама қыздың жыныстық қатынасқа түскенін растаған. Алайда тергеу барысында оқиғада қылмыстық құқық бұзушылық құрамы жоқ деген қорытынды жасалып, қылмыстық іс тоқтатылған.

Сонымен қатар, анасы күдікті тараптың істі тоқтату үшін ақша ұсынғанын да мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл ұсыныстан бас тартқан және кінәлілердің заң алдында жауап беруін талап етіп отыр. Аталған мәлімдемеге қатысты құқық қорғау органдары әзірге жеке түсініктеме берген жоқ.

Алматы қалалық полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбектің айтуынша, тергеу барысында жәбірленуші тарап келтірген уәждер өз дәлелін таппаған.

Ведомствоның мәліметінше, Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінің талаптарына сәйкес, қылмыстық іс қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатылған. Бұл шешім кейін аудандық прокуратура тарапынан да мақұлданған.

Қазіргі уақытта жәбірленуші тарап Қазақстан Республикасының Бас прокуроры Берік Асыловқа жүгініп, істі қайта қарап, жан-жақты әрі объективті тергеуді қамтамасыз етуді сұрап отыр.

Ескерту: Бұл материалда жәбірленуші тараптың уәждері мен құқық қорғау органдарының ресми ұстанымы қатар берілді. Оқиғаға құқықтық түпкілікті бағаны құзырлы органдар береді.

Ұйымдастырушылардың мәліметінше, кешке 10 мыңнан астам тұрғын мен қала қонағы жиналған. Бағдарлама аясында қазақстандық эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт өтіп, заманауи жарық эффектілері мен ауқымды дрон-шоу көпшілік назарына ұсынылды.

Кеш барысында музыка мен көркем қойылымдар ерекше атмосфера қалыптастырып, мыңдаған көрермен Каспий жағалауында бас қосты. Ашық алаңдағы концерт өңір тұрғындары мен туристер үшін жаз мезгіліндегі ең ірі мәдени шаралардың біріне айналды.

Айта кетейік, «Әділет» партиясының Республикалық сайлауалды штабы бұған дейін Маңғыстау облысында бірқатар кездесулер өткізіп, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы, өнеркәсіпті қолдау және жаңа жұмыс орындарын құру мәселелерін талқылаған болатын. Open Air кеші осы жұмыс сапарының қорытынды мәдени іс-шарасы ретінде ұйымдастырылды.

Ұлттық жоба аясында 2025–2029 жылдары жалпы көлемі 13 триллион теңге инвестиция тарту жоспарланған. Оның 6,8 триллион теңгесі тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласына, ал 6,2 триллион теңгесі энергетика секторын дамытуға бағытталады.

Жоба нәтижесінде республика бойынша 84 мың шақырым инженерлік желі жөнделіп, жаңғыртылады. Сонымен қатар жалпы қуаты 7 309 мегаватт болатын жаңа энергия көздері іске қосылып, 27 энергетикалық нысан салынып немесе жаңғыртылады.

Үкіметтің мәліметінше, бұл шаралар инженерлік желілердің орташа тозу деңгейін 40 пайызға дейін төмендетуге, ал апаттар санын 25 пайызға қысқартуға мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда ұлттық жобаға табиғи монополиялар саласындағы 247 кәсіпорын қатысып отыр. 2029 жылға дейін олардың ішінде 70 кәсіпорынды жоғары тәуекел аймағынан шығару жоспарланған.

2025 жылы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласына бөлінген қаржы көлемі екі есеге ұлғайып, жыл қорытындысында 547 миллиард теңгеге 6,6 мың шақырым инженерлік желі жөнделген. Сонымен қатар инфрақұрылымы ең күрделі саналатын сегіз кәсіпорын «қызыл» аймақтан шығарылды.

Ал биыл бұл бағыттағы жұмыстар одан әрі күшеймек. 1,138 триллион теңге көлеміндегі қаржы есебінен 12 мың шақырым инженерлік желіні жаңарту жоспарланып отыр. Оның басым бөлігі құрылыс-монтаж жұмыстарына бөлінсе, қалған қаражат жобалау және отандық өндірушілерден қажетті материалдарды сатып алуға жұмсалады.

Жобаға халықаралық қаржы институттары да тартылған. 2026 жылға арналған мақұлданған қарыз қаражатының көлемі 625 миллиард теңгені құрайды. Үкімет бұл ұзақ мерзімді әрі төмен пайызды қаржы ресурстары коммуналдық қызметтердің өзіндік құнын төмендетуге ықпал ететінін атап өтті.

Ұлттық жобаның орындалуы арнайы электрондық платформа арқылы бақыланады. Онда жобаларды жоспарлау, қаржыландыру, іске асыру және пайдалануға беру кезеңдерінің барлығы цифрлық форматта жүргізіледі.

Сондай-ақ жоба шеңберінде қазақстандық өндірушілерге басымдық беріледі. 2029 жылға дейін шамамен 2 триллион теңгенің отандық өніміне сұраныс қалыптасады деп күтілуде. Қазірдің өзінде E-Ondiris платформасында 492 отандық өндіруші тіркелген.

Өңірлер арасындағы көрсеткіштерге тоқталған вице-министр EPC-келісімшарттарын жасау бойынша Атырау мен Жетісу облыстары көш бастап тұрғанын айтты. Ал жұмыстардың орындалу қарқыны бойынша Павлодар және Қарағанды облыстары алда келеді.

Керісінше, Шымкент қаласы, Алматы және Ұлытау облыстары жоспарланған жұмыстардың орындалуы бойынша артта қалып отыр. Сонымен қатар 2027 жылға арналған жобаларды дайындау көрсеткіші бойынша Қостанай, Ұлытау және Ақтөбе облыстарының белсенділігі төмен екені айтылды.

Үкімет 2026 жылы дайындық кезеңінен толыққанды құрылыс-монтаж жұмыстарына көшіп, инженерлік желілерді жаңарту қарқынын екі есеге арттыруды негізгі міндет ретінде белгілеп отыр.

Ақ үй өкілдерінің мәліметінше, тараптар соғысты тоқтатуға бағытталған нақты қадамдарды талқылайды. Әкімшілік өкілдерінің бірі қазіргі кезеңде «соғысты аяқтайтын уақыт келгенін» атап өткен.

Соңғы апталарда Вашингтон мен Киев арасында бейбіт бастамалар бойынша байланыс күшейген. Атап айтқанда, әуе шабуылдарын тоқтату және қақтығысты саяси-дипломатиялық жолмен шешуге қатысты бірнеше ұсыныс қарастырылып жатқаны айтылды.

Сарапшылардың пікірінше, Трамп пен Зеленскийдің бұл кездесуі Украинадағы жағдайға қатысты алдағы келіссөздердің бағытын айқындап, тараптардың ортақ ұстанымын қалыптастыруға ықпал етуі мүмкін.

«Әлемнің қазіргі чемпиондары қосымша уақытта айып алаңының бұрышынан қақпаның жоғарғы бұрышына бағытталған тамаша соққыдан есеңгіреп қалды», – делінген ФИФА-ның хабарламасында.

2026 жылғы әлем чемпионатында Кабо-Верде құрамасы топтық кезеңде Испания, Уругвай және Сауд Арабиясымен тең түсіп, өз тобында екінші орынмен плей-офф кезеңіне шықты. Алайда 1/16 финалда команда қосымша уақытта Аргентинадан жеңіліс тапты.

2026 жылғы әлем чемпионатының финалында Испания құрамасы Аргентинаны 1:0 есебімен жеңіп, әлем чемпионы атанды. Негізгі уақыт 0:0 есебімен аяқталды. Ал қосымша уақыттың екінші бөлігінде «Барселона» клубының 26 жастағы шабуылшысы Ферран Торрес жеңіс голын соқты.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, алты ай ішінде елімізде 53,6 млн тонна көмір, 39,6 млн тонна мұнай және 12,8 млрд текше метр табиғи газ өндірілген. Сондай-ақ 16,7 млн тонна темір кені, 76,3 млн тонна мыс кені, 19,3 млн тонна алтын құрамды кен және 3,5 млн тонна хром кені өндірілді.

Тамақ өнеркәсібінде есепті кезеңде 33 мың тоннадан астам құс еті, 27,2 мың тонна шұжық өнімдері, 365 мың тоннаға жуық тазартылмаған күнбағыс майы, 123 мың тонна қант және 42,6 мың тонна кондитерлік өнім шығарылды. Сонымен қатар 306 млн литрден астам сыра және 1,6 млрд литр алкогольсіз сусын өндірілген.

Мұнай өңдеу кәсіпорындары автомобиль бензині мен дизель отынының жиынтық көлемі 3 млн тоннадан астам өнім өндірді. Бұдан бөлек, елде 1,2 млн тоннадан астам күкірт қышқылы және 217 мың тоннаға жуық азот тыңайтқышы шығарылған.

Құрылыс саласында 6,9 млн тоннаға жуық портландцемент және 6,7 млн тонна тауарлық бетон өндірілді. Металлургия кәсіпорындары 900 мың тонна феррохром, 232 мың тоннаға жуық тазартылған мыс, 33,6 тонна тазартылған алтын және 306 тоннадан астам тазартылған күміс өндірген.

2026 жылдың қаңтар–маусым айларында Қазақстанда жалпы 61,6 млрд кВт·сағ электр энергиясы өндірілді. Бұл көрсеткіш бойынша Павлодар облысы көш бастап, өңірде 24,7 млрд кВт·сағ электр энергиясы өндірілген.

Сондай-ақ есепті кезеңде ел бойынша 52,7 мың Гкал жылу энергиясы өндірілді.

Жараланғандар саны өткен аптада тіркелген 482 адамдық көрсеткіштен едәуір асып түсті. Бұған Пентагонның Иранға қарсы әскери іс-қимылдардағы шығындарды екі бөлек санатқа бөліп көрсетуі себеп болған.

Атап айтқанда, 28 ақпаннан бері жүргізілген «Эпикалық қаһар» (Epic Rage) операциясы аясында 417 әскери қызметкер жараланып, 14 адам қаза тапқан. Ал 7 шілдеден басталған «шетелдегі операциялар» санаты бойынша 207 әскери қызметкер жараланып, 4 адам көз жұмған.

Осылайша, екі операцияның жиынтық қорытындысы бойынша 624 әскери қызметкер жараланып, 18 адам қаза тапқан.

Екінші орында 4,236 трлн теңге көрсеткішімен Астана орналасса, үшінші сатыда 2,05 трлн теңгемен Шымкент тұр.

Өңірлер арасында ең ірі несие портфелі Қарағанды облысында тіркелген – 1,39 трлн теңге. Одан кейін Ақтөбе облысы (1,01 трлн теңге), Маңғыстау облысы (861,9 млрд теңге) және Жамбыл облысы (830,8 млрд теңге) келеді. Ең төменгі көрсеткіш Ұлытау облысында – 204,2 млрд теңге.

Еліміздегі халық қарызының басым бөлігін тұтынушылық несиелер құрайды. Олардың жалпы көлемі 17,32 трлн теңгеге жеткен. Сонымен қатар ипотекалық несиелер көлемі 7,45 трлн теңгені, ал өзге мақсаттарға берілген қарыздар шамамен 1,08 трлн теңгені құрайды.

Алматы тұтынушылық несиелер көлемі бойынша көш бастап тұр – қала тұрғындарының мұндай қарызы 5,39 трлн теңгеден асты. Ал ипотекалық несие портфелі ең көп шоғырланған қала – Астана. Елордадағы тұрғын үй несиелерінің көлемі 2,19 трлн теңгеге жеткен.

Оның айтуынша, агенттік 496 қылмыстық істің тергеуін аяқтаған. Қабылданған шаралардың нәтижесінде жәбірленушілерге 22,6 млрд теңге көлеміндегі шығын өтелді.

Сонымен қатар агенттік қызметкерлері жеті ұйымдасқан қылмыстық топтың, оның ішінде төрт трансұлттық топтың қызметін тоқтатқан. Бұдан бөлек, жалпы айналымы 176 млрд теңгеден асатын заңсыз қолма-қол ақшаға айналдырудың 44 схемасы әшкереленіп, жойылды.

Заңсыз қаржылық операцияларға қарсы күрес аясында есірткі бизнесі мен интернет-алаяқтықтан түскен табысты жылыстатуға пайдаланылған 12 көлеңкелі криптоайырбастау пунктінің жұмысы тоқтатылды. Сондай-ақ дропперлердің 36 желісі анықталып, олардың банк шоттары арқылы жалпы көлемі 113 млрд теңге болатын операциялар жүргізілгені белгілі болды.

Бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына бақылау жүргізу нәтижесінде 52 инфрақұрылымдық жоба бойынша 279 млрд теңгенің негізсіз шығынының алдын алу мүмкін болды. Сонымен бірге ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру кезінде 10 млрд теңге көлеміндегі мемлекеттік қаражаттың жымқырылу қаупі анықталды.

Бұдан бөлек, жеке медициналық ұйымдардың МӘМС жүйесінен қаржы алу мақсатында 140 мың азаматты жалған тіркеу схемасы әшкереленді.

Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл шеңберінде заңсыз құмар ойындарға қатысы бар 9 мың сайт пен аккаунтқа қолжетімділік бұғатталды. Сонымен қатар 2,3 мың алаяқтық интернет-ресурсының қызметі тоқтатылып, жалпы аудиториясы 35 мыңнан асатын 25 топтық чат жабылды.

Оның айтуынша, еліміз бойынша 1,8 миллион гектар аумақ химиялық өңдеуден өткен. Барлық жұмыстар белгіленген мерзімде және тиісті талаптарға сай жүргізілген. Соның нәтижесінде ауыл шаруашылығы дақылдарының егістіктеріне шегірткеден келген зиян тіркелмеген.

Науқан барысында 556 бірлік арнайы бүрку техникасы жұмылдырылған. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 25 пайызға көп. Сонымен қатар фитосанитариялық мониторинг жүргізуге 3,5 мыңға жуық маман тартылған. Тұрғындардың өтініштерін жедел қабылдау үшін арнайы call-орталық пен Telegram-бот іске қосылып, өңірлерде жедел штабтар тұрақты жұмыс істеген.

Министрлік мәліметінше, шекара маңындағы фитосанитариялық ахуал да тұрақты. Мемлекеттік шекара арқылы үйірлі шегірткенің көші-қону деректері тіркелмеген.

Соған қарамастан, шегірткемен күрес мәселесі өзектілігін жоғалтпайды. Қазақстан табиғи-климаттық жағдайына байланысты бұл зиянкестің таралу қаупі сақталатын елдердің қатарына кіреді. Сондықтан мамандар алдағы уақытта да мониторинг жүргізіп, ықтимал ошақтарды ерте анықтау жұмыстарын жалғастырады.

Биылғы науқан қорытындысы бойынша тағы бір сұрақ туындайды. Бұрынғы жылдары өңделген аумақ көлемі жоғары болғанымен, биыл 1,8 миллион гектармен шектелді. Алайда Ауыл шаруашылығы министрлігі мұны жұмыстың азаюымен байланыстырмайды. Керісінше, ведомство техниканың көбейтілуі, мониторингтің күшейтілуі және тиімділігі жоғары пестицидтердің қолданылуы жұмыстардың нәтижелілігін арттырғанын атап өтті.

Осылайша, министрлік биыл қабылданған шаралар егін алқаптарын шегіртке қаупінен қорғауға мүмкіндік бергенін мәлімдейді. Алайда мамандардың пікірінше, мұндай нәтижені сақтау үшін келесі маусымда да алдын алу шараларын үздіксіз жүргізу маңызды.

Еңбек жолын қарапайым токарь болып бастаған Тоқтар Әубәкіров кейін Армавир жоғары әскери авиациялық училищесін тәмамдап, әскери ұшқыш атанды. Ол сынақшы-ұшқыш ретінде ондаған жаңа әскери ұшақтарды сынап, аса күрделі тапсырмаларды орындады. Әубәкіровтің кәсіби шеберлігі мен батылдығы Кеңес Одағының авиация саласында жоғары бағаланды.

1991 жылдың 2 қазанында Тоқтар Әубәкіров «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшты. Осылайша ол ғарышқа көтерілген тұңғыш қазақ әрі тәуелсіздік қарсаңында қазақ елінің атын әлемге танытқан тарихи тұлғаға айналды. Ғарыш сапары барысында ғылыми-зерттеу тәжірибелерін жүргізіп, Жерге сәтті оралды.

Тәуелсіз Қазақстанда Тоқтар Әубәкіровке «Халық Қаһарманы» атағы беріліп, «Отан» орденімен және басқа да мемлекеттік наградалармен марапатталды. Сонымен қатар ол Кеңес Одағының Батыры атағын иеленген санаулы қазақстандықтардың бірі.

Ғарышкер кейінгі жылдары мемлекеттік қызметте, Парламент Мәжілісінде депутат ретінде еңбек етіп, жастарды ғылым мен білімге, елге адал қызмет етуге үндеп келеді. Ол түрлі қоғамдық бастамаларға қатысып, отандық авиация мен ғарыш саласының дамуына қатысты пікірін тұрақты түрде білдіріп келеді.

Бүгінде 80 жасқа толған Тоқтар Әубәкіров – бірнеше буын үшін ерлік пен елжандылықтың символы. Оның ғарышқа жасаған тарихи сапары Қазақстанның ғылымы мен авиациясының жаңа белесін айқындап, тәуелсіз елдің рухын көтерген маңызды оқиға ретінде бағаланады.

Алматы қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, апат 27 шілдеде сағат 03:10 шамасында Алатау ауданындағы Рысқұлов даңғылы мен Шәріпов көшесінің қиылысында болған.

Алдын ала мәлімет бойынша, Suzuki көлігінің жүргізушісі кері бұрылу кезінде қарсы бағытта Рысқұлов даңғылымен келе жатқан Mercedes автокөлігімен соқтығысқан.

Жол апаты салдарынан Suzuki жүргізушісі мен оның жолаушыларының бірі оқиға орнында көз жұмды. Тағы бір жолаушы мен Mercedes жүргізушісі түрлі жарақат алып, ауруханаға жеткізілді.

Аталған дерек бойынша адам өліміне әкелген жол-көлік оқиғасы фактісімен қылмыстық іс қозғалды. Қазіргі уақытта полицейлер апаттың нақты себептері мен мән-жайын анықтап жатыр.

Үкіметтің хабарлауынша, өткен жылыту маусымында энергетика саласына бөлінген инвестиция көлемі айтарлықтай артқан. Былтыр электр стансаларын жөндеуге 348 млрд теңге, ал жылу желілерін жаңартуға 129 млрд теңге жұмсалды.

Нәтижесінде 10 энергоблок, 63 қазандық және 39 турбина күрделі жөндеуден өтті. Сонымен қатар 17 мың шақырым электр беру желісі, 420 қосалқы станса жаңартылып, 323 шақырым тозған жылу желілері ауыстырылды.

Жүргізілген жұмыстар энергетикалық жүйенің сенімділігін арттыруға мүмкіндік берді. Электр стансаларындағы жабдықтардың орташа тозуы 53%-ға дейін төмендеп, жылу желілеріндегі тозу деңгейі 50%-ды, электр желілерінде 66,2%-ды құрады. Өткен жылдың желтоқсанындағы ең жоғары жүктеме кезінде энергетикалық жүйе 17,3 ГВт қуат өндіріп, тұрақты жұмыс істеді. Соның арқасында тұрғын үйлердегі температуралық режимнің бұзылу жағдайлары үш есеге азайған.

Қазіргі таңда ерекше бақылауда тәуекелдің «қызыл» аймағына енгізілген бес энергетикалық нысан бар. Олар – Семей, Орал және Тараз қалаларындағы жылу электр орталықтары, Ақтаудағы ЖЭО-2 және Теміртаудағы ГРЭС-1. Жыл соңына дейін электр стансаларындағы жабдықтардың орташа тозуын 52%-ға дейін төмендету жоспарланған.

Бүгінде екі энергоблоктың жөндеуі толық аяқталса, тағы екеуінде жұмыстар жалғасуда. Сондай-ақ 13 қазандық пен сегіз турбина пайдалануға беріліп, қалған нысандарда жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Электр және жылу желілерін жаңарту да жалғасуда. Қазірдің өзінде шамамен 6,3 мың шақырым электр желісі, 135 қосалқы станса және 1 253 тарату пункті жөнделген. Республика бойынша жоспарланған 377 шақырым жылу желісінің 65 шақырымы дайын, тағы 278 шақырымда жұмыстар қарқынды жүргізілуде.

Сонымен бірге Үкімет өңірлердің климаттық ерекшеліктерін ескеріп отыр. Солтүстік және шығыс аймақтарда негізгі жұмыстар 1–15 қыркүйекке дейін аяқталса, оңтүстік пен батыс өңірлерінде жөндеу науқаны қыркүйек айының соңына дейін жалғасады.

Ресми мәліметке сәйкес, энергия көздерінің қоймаларында 3,5 млн тонна көмір мен 143 мың тонна мазут қоры жинақталған. Бұдан бөлек, халық пен әлеуметтік нысандардың қажеттілігі үшін жоспарланған 7,5 млн тоннаның орнына 8 млн тоннадан астам көмір дайындалған.

Үкімет көмір жеткізудің ашықтығын қамтамасыз ету үшін цифрлық бақылау құралдарын енгізіп жатыр. Сонымен қатар 15 тамыздан бастап өңірлерде жасанды тапшылық пен бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу мақсатында арнайы республикалық штаб жұмысын бастайды.

Newsroom.kz редакциясы мәселені көтерген Ақтау қаласының тұрғыны Алтынгүл Төлекбаевамен байланысқа шықты.

Оның айтуынша, өңірде су мәселесі жыл сайын жаз басталысымен ушығады.

«Ақтау қаласы бойынша су мәселесі жаз басталар басталмастан басталып кетеді. Күндіз су келмей, түнде ғана беріледі немесе өте әлсіз ағады. Кейде кешке мүлде жауып тастайды. Мұндай жағдайлар жиі қайталанады. Ал қыста жылу мәселесі басталады. Қыс бойы "жылу жоқ" деп арпалысамыз. Бесінші қабаттарға судың қысымы жетпей, мүлде дұрыс көтерілмейді», – дейді ол.

Тұрғынның сөзінше, бұған дейін техникалық су ең көбі бір-екі күнге ғана тоқтатылатын. Алайда бұл жолы төрт тәулікке жуық уақыт бойы техникалық су берілмеген. Осыған байланысты ол Telegram-дағы «Маңғыстау облысының әкімдігі» арнасына бірнеше рет жазба қалдырған. Оның жанайқайына өзге тұрғындар да үн қатып, өңірдегі техникалық су мәселесінің өзекті екенін жазуда.

Newsroom.kz редакциясы бұл ақпаратты тұрғындардың мәліметі негізінде жариялап отыр. 

Ақтау қаласы әкімдігі немесе жауапты коммуналдық мекемелердің ресми түсініктемесі келіп түскен жағдайда материал толықтырылып, олардың ұстанымы толық көлемде жарияланады.

Осыған байланысты қалада инженерлік инфрақұрылымды ретке келтіру жұмыстары басталып, талапқа сай келмейтін кабельдерді алып тастау қолға алынған.

Цифрландыру басқармасының мәліметінше, интернет-провайдерлерге заң бұзушылықтарды өз еркімен жою туралы 2025 жылдың қараша айында ресми ескерту жолданған. Құжатта заңсыз орнатылған кабельдерді өз күштерімен алып, оларды балама инфрақұрылымға көшіру қажеттігі көрсетілген.

Ведомствоның айтуынша, байланыс операторларының бір бөлігі қойылған талаптарды орындап, желілерін қайта орналастырған. Алайда кейбір компаниялар белгіленген мерзім ішінде қажетті жұмыстарды жүргізбеген.

Сол себепті қала қызметтері заңсыз тартылған кабельдерді мәжбүрлі түрде алып тастауға кіріскен.

Әкімдік өкілдері бұл жұмыстардың мақсаты тұрғындарды интернетсіз қалдыру емес, қалалық инфрақұрылымды қауіпсіздік талаптарына сәйкестендіру екенін атап өтті.

Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы интернет желілерін заң талаптарына сай орналастыру міндеті тікелей байланыс операторларына жүктелетінін мәлімдеді.

Сондықтан тұрғындардың интернеті күтпеген жерден өшіп қалған жағдайда, мәселе техникалық ақаудан емес, провайдердің өзіне жүктелген міндеттерді уақытында орындамауынан туындауы мүмкін.

Сонымен қатар басқарма тұрғындарға өздерінің интернет-провайдерлерінен байланыс желілерінің заң талаптарына сәйкестігі туралы ақпаратты нақтылап алуға кеңес берді.

Айта кетейік, қала билігінің мәліметінше, жүргізіліп жатқан жұмыстардың негізгі мақсаты – инженерлік желілерді ретке келтіру, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және көше инфрақұрылымын қолданыстағы талаптарға сәйкестендіру.