Осы бағыттағы маңызды бастамалардың бірі – Алматы қаласының Даму орталығы мен ITeachMe қоғамдық қоры арасында жасалған меморандум. Жоба аясында ерекше қажеттілігі бар азаматтарға заманауи цифрлық мамандықтар тегін оқытылуда. Бағдарламаға қатысушылар UX/UI дизайн, SMM, бағдарламалау, мобилография және цифрлық маркетинг бағыттары бойынша білім алады. Оқыту қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі, қажет болған жағдайда сурдоаударма да қарастырылған.
Мамандардың айтуынша, цифрлық саланың басты артықшылығы – қашықтан жұмыс істеу мүмкіндігі. Бұл әсіресе қозғалысы шектеулі немесе арнайы жағдайды қажет ететін азаматтар үшін маңызды. Қазіргі таңда IT және digital саласында жұмыс берушілердің тәжірибе мен нақты дағдыға басымдық беруі ерекше қажеттілігі бар адамдар үшін жаңа мүмкіндік ашып отыр.
Қазақстан бойынша инклюзивті еңбек нарығын дамыту мәселесі әлі де өзекті. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, елде 740 мыңнан астам мүгедектігі бар адам тұрады. Оның шамамен 375 мыңнан астамы еңбекке қабілетті жаста. Алайда олардың тек 30 пайызы ғана тұрақты жұмыспен қамтылған.
2025 жылдың өзінде мемлекет тарапынан 15 мыңнан астам адамға жұмыспен қамту шаралары көрсетілген. Оның ішінде арнайы жұмыс орындары, қысқа мерзімді курстар, онлайн оқыту және гранттық бағдарламалар бар.
Алматыда жүргізілген зерттеулер де мәселенің өзектілігін көрсетеді. Сарапшылардың мәліметінше, қалада 59 мыңға жуық мүмкіндігі шектеулі азамат өмір сүреді, олардың 38 мыңға жуығы еңбекке қабілетті жаста. Соған қарамастан, ашық еңбек нарығында оларға арналған вакансиялар саны өте аз.
Сарапшылар инклюзивті білім мен жұмыспен қамту жүйесі тек әлеуметтік теңдік үшін ғана емес, экономикалық тұрғыдан да тиімді екенін айтады. Халықаралық тәжірибеде ерекше қажеттілігі бар азаматтарды еңбекке тарту мемлекет шығындарын азайтып, жаңа салық төлеушілер санын арттыратыны дәлелденген. Сондықтан Алматыда қолға алынған бастамалар тек қайырымдылық сипатындағы жоба емес, ұзақмерзімді әлеуметтік инвестиция ретінде бағалануда.
Бүгінде инклюзия ұғымы тек пандус немесе арнайы жолақпен шектелмейді. Ол – адамның қоғамда толыққанды өмір сүруіне жағдай жасау. Алматыда жүзеге асып жатқан жаңа жобалар дәл осы қағидатты негізге алып отыр. Қалада ерекше қажеттілігі бар азаматтарды оқыту, жаңа мамандық беру және тұрақты табысқа жеткізу арқылы әлеуметтік тәуелділікті азайтуға бағытталған жүйелі модель қалыптасып келеді.
