Украина неге Starlink-ке тәуелді және Еуропа ол олқылықты толтыра ала ма?
Украинаға спутниктік интернеттің сенімді баламасы қажет, бірақ әзірге Илон Масктің Starlink желісіне тең келетін жүйе жоқ. Еуропа өз әскери спутник желісін күшейтуге ұмтылып отыр, алайда ол толық іске қосылғанша уақыт керек.
Украинаға спутниктік интернеттің жаңа қызметі аса қажет, бірақ Илон Масктің Starlink желісіне тез әрі сенімді балама әзірге жоқ. Соңғы апталарда Украинадағы қызметтің кенет баяулауы елдің қорғаныс қабілетінің осындай жүйеге қаншалықты тәуелді екенін көрсетіп берді.
Starlink жұмысының баяулауы Киевтің Ресей шабуылдарына қарсы қорғануына әсер еткені айтылды. Осы жағдай Еуропа үшін де өз әскери деңгейдегі спутниктік желісін құру мәселесін шұғылдатты.
Маск сенбі күні Starlink қызметінің шарттары Украина тарапынан бұзылғанын айтып, оны «адам өлтіру үшін дрон соққыларында» пайдаланғанын мәлімдеді. Ол платформаның бұл олқылығы өткен аптада жабылғанын жазып, «осы шарттар бұзылса, қызмет тоқтатылады» деді. Сондай-ақ, Starlink өшірілсе, «Украинаның майдан шебі бірден құлайды» деп мәлімдеді.
Қазіргі таңда бірнеше балама бар, бірақ олардың бәрі Starlink-тен кейін қалып отыр. Францияның Eutelsat компаниясына тиесілі OneWeb қызметінде шамамен 600 белсенді спутник бар, ал Starlink желісінде 10 000-нан астам спутник жұмыс істейді. Еуроодақтың Iris² деп аталатын жаңа желісі 2029 жылға дейін іске қосылмайды.
Украина әскері үшін тұрақты байланыс өмір мен өлімнің арасындағы айырмашылыққа айналған. Газаң емес, бір украин жауынгері егер қызмет толық тоқтаса, бұл «нағыз апат» болатынын айтты. Мамандардың сөзінше, дрондарды басқару үшін мұндай жоғары жылдамдықтағы интернет қажет, ал Starlink-тің терминалдары шағын әрі жеңіл болғандықтан, оларды көлікке де, дронға да орнатуға болады.
Қазір Украина үшін ең ықтимал аралық шешім — Еуроодақтың спутниктерді ортақ пайдаланатын Govsatcom желісіне қосылу. Алайда бұл жүйе дрондарды басқару сияқты әскери операцияларға арналмаған. Еурокомиссия Украинамен осы желіге қосылу жөнінде келіссөз жүргізіп жатыр, ал келесі жылдың басына қарай коммерциялық компаниялар, соның ішінде Eutelsat, бағдарламаға қосылады деп күтіледі.
Iris² жобасы 2029 жылы толық іске қосылғанда, Украина оған алғашқы күннен бастап қол жеткізе алады. Дегенмен сарапшылар бұл жүйе Starlink пен Starshield-тің барлық мүмкіндігін бірден алмастырмайтынын айтады, ал Govsatcom әзірге уақытша қауіпсіздік жастығы ретінде қарастырылып отыр.