172 мың ауған баласына көмек: гуманитарлық жүк бірнеше елді кесіп өтті
Ауғанстандағы мыңдаған бала үшін дәрумендермен байытылған печенье жай ғана тіскебасар емес, көбіне бір күндегі ең құнарлы ас саналады,— деп хабарлайды newsroom.kz
Осы мақсатта жөнелтілген гуманитарлық жүк Біріккен Ұлттар Ұйымының World Food Programme мектептегі тамақтандыру бағдарламасы аясында жеткізілді.
Алғашында азық-түлік тиеген жүк Индонезияның Port of Surabaya портынан Пәкістанның Port of Karachi портына жөнелтілген болатын. Индонезия үкіметі Ауғанстандағы мектептегі тамақтандыру бағдарламасын қолдау үшін 3,5 миллион доллар бөлді. Осы бастама аясында 172 мың оқушыға көмек көрсету жоспарланған.
Алайда Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы шиеленістің салдарынан шекара жабылып, алдын ала жоспарланған құрлық жолы қолжетімсіз болып қалды. Соның нәтижесінде БҰҰ-ның Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы жүкті жеткізудің балама бағытын шұғыл іздеуге мәжбүр болды.
Алдымен жүк Дубайдағы Jebel Ali Port портына бағытталды. Одан әрі оны Парсы шығанағы арқылы Иранға жеткізіп, кейін құрлықпен Ауғанстанға тасымалдау көзделген еді. Бірақ Таяу Шығыстағы тұрақсыз жағдай мен Strait of Hormuz ауданындағы шектеулер бұл жоспарды да өзгертуге мәжбүр етті.
Нәтижесінде гуманитарлық жүк әлдеқайда күрделі әрі қымбат бағытпен Кавказ арқылы жөнелтілді. 21 жүк көлігінен құралған колонна Біріккен Араб Әмірліктері, Сауд Арабиясы, Иордания, Сирия, Түркия және Грузия аумақтарынан өтіп, кейін Каспий теңізі арқылы Түрікменстанға жетіп, одан әрі Ауғанстанға жеткізілді.
Тасымалдың әр кезеңінде жаңа рұқсаттар алу, құжаттарды рәсімдеу және шекараларда ұзақ күту қажет болды. Жүргізушілердің айтуынша, Әзербайжандағы Port of Alat паром өткелінде ұзындығы шамамен 30 шақырымға созылған жүздеген жүк көлігінің кезегі пайда болған.
«Бұл оңай болған жоқ. Бірақ жүктің балаларға көмектесетінін түсіну бізге күш берді», – дейді жүргізуші Хусейн Саррач Улус.
2025 жылы БҰҰ-ның Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы Ауғанстанның сегіз провинциясындағы 1,3 миллион оқушыны мектептегі тамақпен қамтамасыз етті. Мамандардың бағалауынша, 2026 жылы елдегі шамамен 4,9 миллион әйел мен бала жеткіліксіз тамақтанудан зардап шегуде. Жағдайды су тасқындары, жер сілкіністері, гуманитарлық қаржыландырудың қысқаруы және шекаралардағы дағдарыс одан әрі қиындатып отыр.
Бағдарламаның логистика жөніндегі қызметкері Абдул Ахад Монибтің айтуынша, балалардың қолына тиетін әрбір печенье қаптамасының артында мыңдаған шақырым жол, кідірістер мен бағыттың бірнеше рет өзгеруі жатыр.
«Балалар үшін бұл – денсаулығын сақтауға көмектесетін бір қаптама печенье ғана. Алайда оның артында мыңдаған шақырым жол, түрлі кедергілер мен өзгертілген бағыттар тұр. Соған қарамастан, біз көмекке мұқтаж жандарға гуманитарлық жүкті жеткізуді жалғастырып келеміз», – деді ол.