Браконьерлікке қарсы күрес – экологиялық қауіпсіздіктің негізі

Браконьерлік – жануарлар дүниесіне, табиғи экожүйеге және биоалуантүрлілікке үлкен қауіп төндіретін заңсыз әрекеттердің бірі. Заңсыз аң аулау мен балық аулау табиғи тепе-теңдіктің бұзылуына алып келуі мүмкін. Сондықтан Түркістан облысында бұл мәселеге қатысты алдын алу және бақылау жұмыстары күшейтілген.

Түркістан облысы табиғи байлықтарға, сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерге бай өңірлердің бірі болып саналады. Облыс аумағында қорықтар мен табиғи аймақтар орналасқан. Осы табиғи мұраны сақтау мақсатында орман шаруашылығы мекемелері, табиғат қорғау инспекторлары және құқық қорғау органдары бірлесіп жұмыс жүргізуде.

Соңғы жылдары облыста браконьерлікке қарсы рейдтік іс-шаралар тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Табиғат қорғау инспекторлары аңшылық аймақтар мен су айдындарында тексеру жұмыстарын жүргізеді. Заңсыз аң аулау құралдарын пайдалану, рұқсатсыз аңшылық жасау және табиғатқа зиян келтіру фактілерінің алдын алу мақсатында бақылау күшейтілген. Мұндай шаралар табиғат байлығын сақтауға және заңсыз әрекеттердің азаюына ықпал етеді.

Түркістан облысында экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселесіне де ерекше көңіл бөлінуде. Мектептерде, колледждерде және жоғары оқу орындарында табиғатты қорғау тақырыбында кездесулер мен ашық сабақтар өткізіледі. Жастарға қоршаған ортаны аялау, жануарлар дүниесін қорғау және экологиялық жауапкершілік туралы түсіндіріледі. Бұл болашақ ұрпақтың табиғатқа деген жанашыр көзқарасын қалыптастыруға көмектеседі.

Браконьерлікке қарсы күресте заманауи технологиялар да қолданылып келеді. Кейбір табиғи аймақтарда бейнебақылау құралдары орнатылып, бақылау жұмыстары цифрлық жүйелер арқылы жүргізілуде. Сонымен қатар арнайы мобильді топтар табиғи аумақтарды тұрақты түрде қадағалап отырады. Мұндай технологиялар құқық бұзушылықтарды ерте анықтауға мүмкіндік береді.

Өңірде балық ресурстарын қорғау бағытында да маңызды жұмыстар жүзеге асырылуда. Су айдындарында заңсыз балық аулау фактілерінің алдын алу үшін арнайы тексерулер жүргізіледі. Инспекторлар тұрғындарға балық аулау ережелерін түсіндіріп, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мәдениетін насихаттауда.

Қоғамдық ұйымдар мен еріктілер қозғалысының рөлі де ерекше. Түркістан облысында экологиялық акциялар, ағаш отырғызу шаралары және табиғатты қорғау жобалары тұрақты түрде өткізіледі. Жастар ұйымдары мен белсенді азаматтар қоршаған ортаны қорғау жұмыстарына қатысып, қоғам арасында экологиялық сананы арттыруға үлес қосып келеді.

Браконьерлікпен күрес тек бақылау шараларымен шектелмейді. Мемлекет тарапынан аңшылық пен балық аулауды заңды түрде жүргізуге арналған ережелер түсіндіріліп, табиғатты тиімді пайдалану мәдениетін қалыптастыруға көңіл бөлінуде. Заң талаптарын сақтау арқылы азаматтар табиғатқа зиян келтірмей, қоршаған ортаны қорғауға өз үлесін қоса алады.

Түркістан облысында ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды сақтау мәселесіне де басымдық берілуде. Табиғи қорықтар мен ұлттық парктерде сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғау бағытында ғылыми және экологиялық жұмыстар жүргізіледі. Бұл өңірдің табиғи байлығын сақтап, туризмді дамытуға да мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда экотуризмді дамыту мәселесі де маңызды бағыттардың біріне айналып отыр. Табиғатты қорғау арқылы өңірдің туристік әлеуетін арттыруға болады. Түркістан облысында тарихи және табиғи орындарға қызығушылық танытатын туристер саны артып келеді. Сондықтан табиғи аймақтарды қорғау – экономикалық даму үшін де маңызды қадамдардың бірі.

Сондай-ақ,былтыр Түркістан облысы аумағында 20 қазан мен 19 қараша күндері аралығында "Браконьер" жедел-профилактикалық іс- шарасы өтті.. Шараның негізгі мақсаты - табиғатты қорғау заңнамасы саласындағы құқық бұзушылықтар мен қылмыстарға тосқауыл қойып, оның ішінде браконьерлік, табиғи ресурстарды заңсыз аулау және басқа да құқық бұзушылықтарды анықтау.

Іс-шара барысында полиция басқа да тиісті сала қызметкерлерімен бірлесіп браконьерлік, жасыл желектерді кесу, объектілер мен биологиялық ресурс өнімдерінің заңсыз айналымы фактілерін анықтау жұмыстарын жүргізіп, рейд ұйымдастырады.

Сондықтан полицейлер облыс тұрғындарын табиғатты қорғау заңнамасын сақтауға және қоршаған ортаны қорғауға шақырады. Табиғи ресурстарды заңсыз өндіру анықталған жағдайда әкімшілік, қылмыстық жауапкершілік қарастырылғанын ескертеді.

Сонымен қатар, Түркістан облысында полиция браконьерлерден 130 келіге жуық балық тәркіледі, – деп хабарлайды Polisia.kz. Шардара аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері су биоресурстарын қорғау жөніндегі инспекторлармен профилактикалық іс-шаралар өткізу барысында заңсыз балық аулаудың жолын кесті. Полицейлер Шардара су қоймасында жүргізілген рейд барысында екі жергілікті тұрғынды анықтады. Браконьерлер қайық және балық аулау торларының көмегімен 130 келіге жуық балықты заңсыз өндірген. Биоресурстарын заңсыз өндіру фактісі бойынша тергеп-тексеру амалдары жүргізілуде, сондай-ақ оқиғаның барлық мән-жайлары анықталып жатыр.

Еске сала кетейік, Түркістан облысында Шардара су қоймасында браконьерлікпен айналысқан ерлі-зайыпты және жергілікті екі тұрғын 6 және 7 жылға сотталды.

Өткен жылдың жазында жедел-іздестіру іс-шараларының нәтижесінде облыстық Полиция департаментінің жедел уәкілдері Шардара су қоймасында бірнеше жыл браконьерлікпен айналысып келген қылмыстық топты ұстаған болатын. Күдіктілерден 13 қайық пен балық аулау құралдары, екі тоннаға жуық жаңа ауланған және ысталған балық тәркіленді. Мемлекетке келтірілген материалдық шығын 8 миллион теңгеден асты. 

Бұл жайтты полиция қызметкерлері ҚР ҚК-нің 335-бабы («Балық ресурстарын, басқа да су жануарларын немесе өсімдіктерін заңсыз алу») және ҚР ҚК-нің 380-бабы («Билік өкіліне қатысты күш қолдану») бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру тізіліміне тіркеді. 

«Үш күдікті ер адамды бірден сот қамауға алды, ал қалған 7-еуі «ешқайда кетпеу» туралы қолхатпен босатылды», - деді аса маңызды істер жөніндегі аға тергеуші Алтынай Жолымбекова. 

Тергеушіге сыраптамалардың толық кешенін өткізуге 3 айдан астам уақыт қажет болған. Нәтижесінде 10 адамның үстінен қозғалған қылмыстық іс 23 томды, оның ішінде 4 мың парақты құрады. 

Айыптау ісі 2020 жылдың қараша айында сотқа жіберілді. Сот 7 айдан кейін өз шешімін шығарды. Оған сәйкес, Жетісай ауданының тұрғындары 44 және 42 жастағы ерлі-зайыпты мен 51 жастағы әйел – 6 жылға, 32 жастағы ер адам 7 жылға сотталды. 

«Әйелдерге қатысты бостандығынан айыру үкімі олардың кәмелетке толмаған балалары 14 жасқа келгеннен кейін күшіне енеді. 

Ал браконьерлердің қылмыстық тобының қалған мүшелері ҚР ҚК-нің 65-бабына сәйкес келтірілген залалды өтеу және кінәні мойындауы, шын өкінуіне байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босатылды», - деп атап өтті аса маңызды істер жөніндегі аға тергеуші, полиция майоры Алтынай Жолымбекова.

Биыл қаңтарда Түркістан облысында полиция заңсыз аң аулау дерегін анықтады, – деп хабарлайды Polisia.kz. Табиғатты қорғау полициясының қызметкерлері Түркістан облысында профилактикалық іс-шаралар өткізіп, Түлкібас ауданының аумағында заңсыз аң аулау фактісін анықтап, жолын кесті. Тәртіп сақшылары елді мекендердің бірінен Toyota автокөлігін тоқтатты. Көлік құралын тексеру кезінде екі аңшы мылтығы, дүрбі, оқ-дәрі, сондай-ақ заңсыз атып алған елік пен түлкі анықталды. Заңсыз аң аулау фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Барлық мән-жайларды анықтауға бағытталған қажетті шаралар атқарылып жатыр. Тәртіп сақшылары браконьерлік жануарлар әлеміне елеулі зиян келтіретінін және заңнамада көзделген қатаң жауапкершілікке әкеп соқтыратынын ескертеді. Бұл бағыттағы профилактикалық жұмыстар жалғасуда.

Қорытындылай келе, Түркістан облысында браконьерлікке қарсы күрес және табиғатты қорғау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Рейдтік шаралар, экологиялық тәрбие, қоғамдық белсенділік және заманауи технологияларды енгізу табиғи ресурстарды сақтауға ықпал етуде. Табиғат – болашақ ұрпаққа аманат. Сондықтан қоршаған ортаны қорғау мен табиғи байлықтарды сақтау әрбір азаматтың ортақ міндеті болып табылады.