Түркістан облысындағы діни экстремизмнің алдын алу: қандай жұмыстар атқарылды?

Түркістан облысы – тарихи әрі рухани маңызы жоғары өңір. Бұл аймақ ғасырлар бойы ислам мәдениеті мен рухани құндылықтардың орталығы ретінде танылған. Сондықтан облыста діни тұрақтылықты сақтау және жастарды теріс діни ағымдардың ықпалынан қорғау мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Қазіргі таңда өңірде мемлекеттік органдар, дінтанушылар, теологтар және қоғамдық ұйымдар бірлесіп жұмыс атқаруда.

Діни экстремизмнің алдын алудағы негізгі бағыттардың бірі – ақпараттық-түсіндіру жұмыстары. Түркістан облысында арнайы ақпараттық-насихат топтары құрылып, тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізілуде. Теолог мамандар мешіттерде, білім беру мекемелерінде және еңбек ұжымдарында кездесулер ұйымдастырып, дәстүрлі діннің құндылықтарын түсіндіреді. Мұндай шаралар халықтың діни сауаттылығын арттырып, радикалды идеялардың таралуына жол бермеуге көмектеседі.

Әсіресе жастармен жүргізілетін жұмыстардың маңызы зор. Себебі интернет пен әлеуметтік желілер арқылы таралатын жалған діни ақпараттар жас буынға кері әсер етуі мүмкін. Осыған байланысты облыста жастарға арналған семинарлар, форумдар және кездесулер жиі ұйымдастырылады. Мамандар жастарға діни білімді тек ресми және сенімді дереккөздерден алу қажеттігін түсіндіреді. Сонымен қатар патриоттық тәрбие мен ұлттық құндылықтарды насихаттау арқылы жастардың қоғамға деген жауапкершілігін арттыру көзделеді.

Түркістан облысында діни экстремизмнің алдын алу мақсатында білім беру мекемелерінде де жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Мектептер мен колледждерде құқықтық және діни сауаттылықты арттыруға бағытталған ашық сабақтар өткізіледі. Оқушылар мен студенттерге заң талаптары, діни сенім бостандығы және радикалды ағымдардың зияны туралы түсіндіріліп келеді. Бұл шаралар жастардың сыни ойлау қабілетін дамытуға және теріс идеологияларға қарсы иммунитет қалыптастыруға ықпал етеді.

Өңірде мешіт имамдарының жұмысына да ерекше көңіл бөлінуде. Дін қызметкерлері халыққа ислам дінінің бейбітшілік пен адамгершілікке негізделгенін түсіндіреді. Сонымен қатар діни рәсімдердің заң аясында жүргізілуі және қоғамдағы татулықтың сақталуы үнемі насихатталады. Имамдар мен теологтар әлеуметтік желілерде де белсенді жұмыс істеп, халықтың сұрақтарына жауап беріп келеді.

Қазіргі таңда ақпараттық қауіпсіздік мәселесі де маңызды орын алады. Интернет кеңістігінде экстремистік сипаттағы материалдардың таралуына тосқауыл қою мақсатында түсіндіру жұмыстары күшейтілуде. Мемлекеттік органдар мен арнайы мамандар әлеуметтік желілерде мониторинг жүргізіп, күмәнді ақпараттардың алдын алуға күш салуда. Сонымен қатар тұрғындарға интернеттегі діни ақпараттарды тек ресми дереккөздерден алу қажеттігі ескертіледі.

Түркістан облысында қоғамдық келісім мен ұлтаралық татулықты нығайтуға да басымдық берілуде. Өңірде түрлі этнос өкілдері бейбіт өмір сүріп келеді. Қазақстан халқы Ассамблеясы мен қоғамдық ұйымдар бірлік пен ынтымақты насихаттайтын мәдени іс-шаралар ұйымдастырады. Бұл жұмыстар қоғамдағы тұрақтылықты сақтауға және кез келген радикалды көзқарастардың таралуының алдын алуға ықпал етеді.

Діни экстремизмнің алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, ол – бүкіл қоғамның ортақ ісі. Осы бағытта ата-аналардың, ұстаздардың және қоғам белсенділерінің рөлі ерекше. Жастардың тәрбиесіне көңіл бөлу, олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру және дұрыс бағыт беру – маңызды міндеттердің бірі.

Соңғы жылдары Түркістан облысында жастарды жұмыспен қамту, кәсіпкерлікті дамыту және спорттық-мәдени жобаларды көбейту бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. Бұл шаралар жастардың әлеуметтік белсенділігін арттырып, оларды теріс идеологиялардың ықпалынан сақтауға көмектеседі.

Айта кетелік, былтыр наурызда Түркістан облысында экстремистік материалдарды таратқан топ ұсталды. Ішкі істер органдарының қызметкерлері Түркістан облысында экстремистік материалдарды таратып, діни алауыздықты қоздыруға тырысқан күдіктілерді ұстады.

Экстремизмге қарсы іс-қимыл бөлінісінің қызметкерлері ҰҚК-мен бірлесіп, құрамында Мақтаарал ауданының тұрғындары бар радикалды діни топтың қылмыстық әрекетін тоқтатты.

"Жедел-іздестіру іс-шаралары барысында күдіктілердің бұл топқа радикалды діни көзқарастары бойынша біріккені анықталды. Олар әлеуметтік желілерде басқа діндегі азаматтардың қадір-қасиетін және діни сезімдерін қорлайтын сөздер жариялап отырған. Сот бұрын экстремистік деп таныған аудио және бейнематериалдарды халық арасында таратқан"  ІІМ

Күдіктілердің тұрғылықты жері мен жұмыс орындарын тінту барысында 20-дан астам діни әдебиет, есірткі құралдары, оқ-дәрілер, заңсыз сақталған қару және басқа да заттай айғақтар тәркіленді. Топ жетекшілері соттың санкциясымен қамауға алынды.

Сондай-ақ, 2024 жылы Республикалық ақпараттық-түсіндіру тобының мүшесі Тұрсынғали Төреғалиұлының қатысуымен Сайрам ауданының жастары, ұрыс-қимыл ардагерлері, спорт саласының қызметкерлері және этнос өкілдері тығыз шоғырланған аймақтардағы тұрғындар арасында діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу бойынша жалпы түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылды. 

Іс-шараның мақсаты – өңірдегі тұрғында арасында жат ағымдарға қарсы иммунитет қалыптастыру және ақпараттық түсіндірме жұмыстары арқылы халқымыздың діни ағымдар мен секталардың жетегінде кетуден сақтандыру болып табылады.

Кездесу барысында теріс діни ағымдардың белгілері, адамдарды экстремистік және террористік ұйымдарға тартудың психологиялық әдістері мен кибер алаяқтық туралы мәселелер де кеңінен қозғалды.

Тақырыпқа байланысты бітқатар сұрақтар төңірегінде ой-пікірлер ортаға салынып, тиісті жауаптар берілді.

Жалпы кездесулерге 150-ден астам азамат қатысты.

Қорытындылай келе, Түркістан облысында діни экстремизмнің алдын алу бағытында жүйелі әрі кешенді жұмыстар жүргізіліп келеді. Ақпараттық-түсіндіру шаралары, жастармен жұмыс, діни сауаттылықты арттыру және қоғамдық келісімді нығайту өңірдегі тұрақтылықты сақтауға мүмкіндік беруде. Бейбітшілік пен бірлік – қоғамның басты байлығы. Сондықтан әрбір азамат ел тыныштығын сақтауға және қоғамдағы татулықты нығайтуға өз үлесін қосуы қажет.