Түркістан облысындағы қылмыстың алдын алу және құқықтық тәртіпті нығайту

Түркістан облысы – халқы тығыз орналасқан, ауыл шаруашылығы мен кәсіпкерлік қарқынды дамып келе жатқан аймақ. Сонымен қатар облыстың шекаралық орналасуы мен халық санының көптігі құқық қорғау органдары жұмысының маңызын арттырады. Қоғамдық қауіпсіздікті сақтау мақсатында өңірде полиция қызметі, прокуратура, төтенше жағдайлар органдары және жергілікті атқарушы мекемелер бірлесіп жұмыс жүргізеді.

Соңғы жылдары облыста қылмыстың алдын алу шараларына ерекше көңіл бөлінуде. Ең алдымен профилактикалық жұмыстар күшейтілді. Құқық қорғау органдары тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, құқықтық сауаттылықты арттыруға басымдық беруде. Себебі кез келген құқық бұзушылықтың алдын алу үшін халықтың заңды білуі және құқықтық мәдениетінің жоғары болуы маңызды.

Түркістан облысында жиі кездесетін қылмыстардың бірі – алаяқтық. Әсіресе интернет арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер соңғы жылдары көбейген. Қылмыскерлер азаматтардың жеке мәліметтерін алдап алу арқылы банк есепшоттарына қол жеткізуге тырысады. Осыған байланысты полиция қызметкерлері халыққа әлеуметтік желілер мен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы ескерту жасап, киберқауіпсіздік талаптарын түсіндіруде. Азаматтарға күмәнді қоңырауларға сенбеу, SMS-кодтарды ешкімге айтпау және банк деректерін бөгде адамдарға бермеу жөнінде кеңестер беріледі.

Ауылдық аймақтарда мал ұрлығы мәселесі де өзекті болып отыр. Түркістан облысында мал шаруашылығы кең дамығандықтан, бұл қылмыс түріне қарсы арнайы рейдтік шаралар ұйымдастырылады. Полиция қызметкерлері мал базарларын тексеріп, құжатсыз тасымалданатын малды анықтау жұмыстарын жүргізеді. Сонымен қатар тұрғындарға малды таңбалау және арнайы тіркеуден өткізу қажеттігі түсіндірілуде.

Жастар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу – маңызды міндеттердің бірі. Өйткені жасөспірімдердің қылмысқа баруы қоғам болашағына кері әсер етеді. Осыған орай облыста мектептер мен жоғары оқу орындарында құқықтық түсіндіру кездесулері өткізіліп тұрады. Полиция инспекторлары жастарға заң талаптарын түсіндіріп, зиянды әдеттердің салдары туралы ақпарат береді. Сонымен қатар спорттық жарыстар, мәдени шаралар және патриоттық жобалар арқылы жастарды пайдалы істерге тарту көзделуде.

Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес те ерекше назарда. Қазіргі таңда әйелдер мен балалардың қауіпсіздігін қорғау бағытында кешенді жұмыстар жүргізілуде. Дағдарыс орталықтары жұмыс істеп, психологиялық және құқықтық көмек көрсетілуде. Полиция қызметкерлері тұрмыстық жанжалдарға жедел әрекет етіп, профилактикалық бақылау жүргізеді. Бұл қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді.

Түркістан облысында есірткі қылмысына қарсы күрес те белсенді түрде жүзеге асырылуда. Есірткі заттарын тарату және сақтау фактілерін анықтау мақсатында арнайы жедел іс-шаралар өткізіледі. Сонымен қатар жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау жұмыстары ұйымдастырылып келеді. Спорт пен білімге көңіл бөлген жас буынның теріс әрекеттерден аулақ болатыны белгілі.

Қазіргі таңда цифрлық технологиялар құқық қорғау саласына кеңінен енгізілуде. Облыс көшелерінде бейнебақылау камералары орнатылып, қоғамдық орындар тұрақты бақылауға алынған. «Сергек» жүйесі мен басқа да электронды бақылау құралдары жол-көлік оқиғалары мен құқық бұзушылықтарды азайтуға көмектесуде. Сонымен қатар азаматтар электронды форматта арыз беріп, құқық қорғау органдарымен онлайн байланыс жасай алады.

Қылмысқа қарсы күресте қоғамның рөлі де ерекше. Азаматтардың құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс істеуі қоғамдық қауіпсіздікті нығайтады. Көршілердің сақтығы, тұрғындардың белсенділігі және заңға құрметпен қарауы құқық бұзушылықтардың азаюына ықпал етеді. Осы мақсатта өңірде қоғамдық кеңестер мен тұрғындармен кездесулер тұрақты өткізіліп келеді.

Айта кетелік, былтырғы жылдың 8 қаңтардағы дерегі бойынша, Түркістан облысының аумағында жедел-іздестіру және алдын алу іс-шараларының нәтижесінде 2024 жылы қылмыстық құқық бұзушылықтар саны 16,8%-ға төмендеді.

Аталған кезеңде криминалдық полиция сегіз қылмыстық топтың әрекетін тоқтатып, 16 пәтер ұрлығына қатысы бар 40 адамды ұстады.

Мал ұрлаумен айналысқан 16 топ жойылып, 40 күдікті құрықталды. 791 бас ұрланған мал иелеріне қайтарылды. 

Мәселен, Келес ауданында жедел уәкілдер жалпы сомасы миллион теңгеден асатын мал ұрлығының үш фактісіне қатысы бар төрт күдіктіні ұстады. 

Мал ұрлаушылардан ұрланған үй жануарларының бір бөлігі және Газель тәркіленді. Сонымен қатар ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес қызметкерлері қылмыстық топтардың 13 қатысушысы мен көшбасшысын ұстады. 

Жалпы аталмыш басқарма полицейлері 117 қылмысты анықтады, оның ішінде 17 бопсалау фактісі, 34 қару және есірткі сақтау фактісі, үш өз бетінше жер қойнауын пайдалану дерегі және үш заңсыз көші–қонды ұйымдастыру фактісі бар. 

21 қару, 500-ден астам оқ-дәрі, екі келіге жуық есірткі затын тәркіледі. Сондай-ақ экстремизмге қарсы іс-қимыл басқармасының полицейлері терроризмді насихаттаудың бес фактісін және терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабарлама берудің төрт фактісін қоса алғанда, 24 қылмыстың жолын кесті.

Сондай-ақ,  Түркістан облысында есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл шаралары жүйелі түрде жүргізілуде. Былтыр облыстық есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкерлері есірткінің заңсыз айналымына қатысты 359 дерек анықтаған. Оның ішінде 126-сы қылмыстық іс, ал 233-і – әкімшілік құқықбұзушылық. Бұл туралы Түркістан облысы полиция департаменті басшысының бірінші орынбасары Арман Бейсенбаев мәлімдеді.

– «Облыс аумағында есірткіні заңсыз егу бойынша 69 дерек тіркеліп, жалпы 62 938 түп есірткі өсімдігі тәркіленді. Анықталған есірткінің жалпы салмағы 833 келіден асты. Аса ірі көлемде есірткіні сақтау бойынша 18 дерек анықталып, 46 тұлға қамауға алынды. Заңсыз айналымнан 1 тоннадан астам есірткі заты тәркіленді», – деді Арман Бейсенбаев.

Интернет арқылы синтетикалық есірткілердің таралуына жол бермеу мақсатында күнделікті мониторинг жұмыстары жүргізілуде. Нәтижесінде 1114 сайт бұғатталып, прокуратура органдарымен бірлескен жұмыс нәтижесінде 1 346 банктік есепшот анықталып, олардың айналымына «Антифрод» бағдарламасы арқылы шектеу қойылған.

Сондай-ақ, кинологиялық қызмет орталығының көмегімен 44 қылмысашылды.
Биыл 1 маусым мен 31 қазан аралығында өткен «Қарасора–2025» республикалық жедел профилактикалық іс-шарасы аясында 18 мобильді топ құрылып, құрамына 241 қызметкер тартылды. Топтар 55 қызметтік автокөлікпен және 2 ұшу аппаратыменқамтамасыз етілді.

Іс-шараның төртінші кезеңінде есірткінің заңсыз айналымына қатысты 202 құқықбұзушылық анықталып, екі ұйымдасқан топ құрықталды.
Тікұшақпен жүргізілген барлау жұмыстары нәтижесінде Шардара ауданында үш есірткі алқабы табылса, Созақ ауданының таулы аймағында есірткі егудің ірі плантациясы анықталды. Оқиға орнында Қызылорда облысының екі азаматы мен Шымкент қаласының бір тұрғыны ұсталды.

Тәркіленген заттар қатарында 829 түп қарасора, 2 352 түп көкнар, сондай-ақ тіркелмеген қару бар. Сараптама қорытындысы бойынша есірткінің жалпы салмағы 700 килограмды құраған. Аталған дерек бойынша аса ірі көлемде есірткі сақтаған 5 тұлға қамауға алынды.